L. F. HILDT. CHRZĄSZCZE PODOLSKIE, 



217 



Sani znajdowałem orzele w okolicy K-ozdelnej w dość pokaźnej ilości. Wszyst- 

 kie okazy były juz martwe i suche i tkwiły w szczelinach głęboko popękanej 

 łęgowej rędziny. 



Zazwyczaj orzeł jest zupełnie czarny, zdarza się jednak odmiana, w oliw- 

 kowy odcień wpadająca i mniejsza od zwykłej formy; taka odmiana znajduje się 

 w zbiorze po ś. p. J. Wańkowiczu. 



Dziwnym owadem wpośród grupy blaszkorogich jest Trox (modzelatka) ze 

 względu na sposób życia. Gdy wszystkie lamelicorny są roślinożerne, lub w gnoju 

 pozostają, Trox żywi się wyłącznie substancyami zwierzęcemi, przebywa zazwy- 

 czaj w padlinie, w zdechłych żabach i ślimakach, wyjątkowo w ludzkim nawozie. 

 Jest on przejściem od copridów do melolontidów pod względem form. Modzelatka 

 przebywa też na cmentarzach. 



W g. podolskiej znajdują się następujące gat. Trox: perlatus, scaber, ca- 

 daverinus, sabulosus i concinus. Z tych dwa gatunki, w zbiorze pana Ma- 

 kowieckiego zamieszczone, pojawiają się i u nas, nawet w okolicy Warszawy znaj- 

 dowałem pojedyńcze sztuki: na Bielanach, na Powązkach. Jednego znalazłem 

 w roku 1865 na suchej topoli na ulicy Gęsiej. 



Melolontidae są w g. podolskiej bardzo licznie reprezentowane, gatunków 

 ich jest daleko więcej, niż w Królestwie, gdyż tu jest ich 20 zaledwie, a w g. po- 

 dolskiej więcej, niż dwa razy tyle. Oprócz naszych dwu gatunków chrabąszcza 

 (Melolontha hypocastani i M. vulgaris), pojawia się tez na podolu M. al- 

 bida, Anomala vitis i Osmaulis hoplia (kopyciak), pulverulenta, gra- 

 minis, corallipes, phylanthus, sulphurea, Rhizothrogus eąuinoctialis, 

 aestivus, assimilis, Anoxia yillosa, Phyloperta lineola. Nawet zdarzają 

 się dwa gatunki południowe: Amphicoma meles i A. vittata. 



Ani sopli a crucifera przedstawia się w faunie podolskiej, jako dwie od- 

 miany: jedna mniejsza i ciemniejsza jest bardziej południowa, druga znacznie 

 większa, częstokroć większa od największego gatunku A. austriaca, jest jasno- 

 ochrowego koloru i ma na skrzydłach mniej czarnej barwy, niż odmiana ciemna. 

 Taką odmianę znajdowałem pod Sokalem na pszenicy (Poturzyca) zazwyczaj w po- 

 łowie lipca. 



W zbiorze pana Makowieckiego są trzy okazy Rhizothrogus aeąuinoc- 

 tialis. Dlaczego tak nazwany? Nie wiem, gdyż nawet we Włoszech środkowych 

 dopiero w połowie maja z ziemi wychodzi. 



Znajdowałem sam koło Eozdelnej Anoxia villosa i Phyloperta lineola 

 w suchym stanie. Wszystkie melolontidy są nader szkodliwe, czy to jako gąsie- 

 nica, objadająca korzenie zbóż, roślin zielnych i drzew, czy też, jako doskonały 

 owad, ogołacający drzewa z liści. Chrabąszcz, jako najliczniej się pojawiający 

 i jako owad duży, jest najszkodliwszym z pomiędzy meloiontidów. Największy 

 wszakże Poliphyla fullo, jako doskonały owad wcale nie jest szkodliwym, gdyż 

 w tym stanie bardzo krótko żyje na sosnach; jako gąsienica, zapewne innym 

 nie ustępuje w szkodliwości. Chrabąszcz, jako owad doskonały, żyje dłużej od 

 fullona, przytem jest bardzo żarłocznym. Najlepiej mu smakują liście dębowe, 

 kasztana dzikiego i drzew owocowych, chociaż w ich braku nie gardzi wierzbą 

 i topolą nawet. Jako gąsienica, ,źyje przez lat 4 i podgryza korzenie roślin. 



Pani, Pizyogr. Tora XII. Dział III. -28 



