KILKA WIADOMOŚCI 

 z dziedziny staroży tnie twa 



PODAŁ 



Dr. A. ZaleWókL 



W czasie moich wycieczek przyrodniczych po kraju, które juź od wielu lat 

 rokrocznie czynię, zwracałem zawsze baczną uwagę na wszystko to, co mogło 

 mieć związek z życiem człowieka, zamieszkującego naszą ziemię w czasach przed- 

 dziej owych. O ile mi tylko na to czas pozwolił, starałem się w kaźdem odpowie- 

 dniem miejscu być osobiście i choć pobieżnie zbadać to, co się odnosiło do za- 

 mierzchłej, a mało jeszcze rozjaśnionej przeszłości wymarłych naszych poprze- 

 dników. 



Z trzech lat, to jest 1889 — 1891 roku, poszukiwania moje obejmują zacho- 

 dnią część bogatej zarówno pod względem przyrodniczym, jak i starożytniczym, 

 gubernii płockiej, a mianowicie całą jej przestrzeń, zawartą pomiędzy rzekami: Wi- 

 słą, Drwęcą i Skrwą płocką, od jej źródeł, pod samą granicą pruską położonych, 

 aż do miejsca, gdzie jej wody giną w płowych toniach Wisły. Przestrzeń ta, jest 

 jedną z najbardziej urozmaiconych w Królestwie. Obszerniejszych równin w ści- 

 słem znaczeniu tego słowa niema tu prawie, wcale, przynajmniej w środkowych 

 i zachodnich okolicach. Dopiero na wschodzie, poczynając od miasta Rypina w stro- 

 nę pow. mławskiego i na południe od tego pierwszego miasta ku Sierpcowi i Skę- 

 pemu, kraj jest równiejszy. Część środkowa i północna jest mocno sfalowana, wzgór- 

 kowata, poprzerzynana mnóstwem strumieni i strumyków, częstokroć ujętych 

 w obszerne trawiaste moczary i zawierająca niezliczoną ilość mniejszych i większych 

 zagłębi, z których wiele wypełnia woda, tworząc stawki, stawy i jeziora, czasami 

 bardzo głębokie. Tych ostatnich jest na przestrzeni ziemi, w mowie będącej, około 

 setki. Mniejszych stawów i stawków jest kilkaset. Wiele wzgórz i mniejszych pła- 

 szczyzn, szczególniej nadrzecznych i nadjeziornych, służyło w starożytności za cmen- 



Pam. Fizyogr. Tom XII. Dział IV.— 1 



