A. ZALEWSKI. Z DZIEDZINY STAROŻYTNICTWA. 21 



Kilka razy zdarzyło mi się widzieć w Niemczech (zdaje się, że i w Krako- 

 wie) siekierę z otworem niewykończonym, lecz z dwu stron zaczętym, w tym ra- 

 zie rdzenie sterczały i tu i tam *). 



Moja starorypińska siekiera posiada jeszcze drugie, o wiele ważniejsze zna- 

 mię, które dawną, sztukę kamieniarską postawi w oczach naszych może w lepszem 

 jeszcze świetle. Posiada ona, mianowicie od strony tej, która jest wyobrażona 

 na rysunku 9 (w nieco mniejszej wielkości od rzeczywistej), podłużne, zupełnie 

 proste i szerokie wcięcie, pokazujące jak najwyraźniej, że kamień z grubszego nad- 



Fig. 7 i 8. 



krawano do pewnej głębokości, poczem za pomocą, klina pozbywano się niepotrze- 

 bnych kawałów. Otóż na siekierze, w mowie będącej, widać doskonale, jak ka- 

 mień przy odłupywaniu klinem odprysnął w niektórych miejscach na linii wcięcia, 

 lub głębiej jeszcze (patrz rysunek więcej na lewo), w innych (na rysunku więcej 

 na prawo) odskoczył słabiej i pozostawił strzępy (odłamki), sterczące nieco ponad 

 miejscem nadkrajanem. Cała część obłupana została zgruba tylko ogładzona; 

 zupełne wykończenie boków pozostawiono na potem, a tymczasem wzięto się do 

 wiercenia otworu. Gdy przy tej czynności siekiera pękła, porzucono ją, niewy- 

 kończywszy. 



*) Że dziury w siekierach kamiennych czyniono przy pomocy kości, wewnątrz pu- 

 stych, a nie żadnym innym sposobem (naprzykład gałęźmi bzu czarnego, Sambucus nigra), 

 to dostateczny na to dowód przedstawiają szwajcarskie osady nawodne, w których szcząt- 

 kach znajdowano niejednokrotnie kawałki takich kości, startych równo przy jednym końcu 

 i zupełnie przystających do otworów niek f órych siekier, w sąsiedztwie których się znajdo- 

 wały. Zresztą dawny mieszkaniec ziem naszych miał zawsze podostatkiem różnej grubości 

 kości zwierzęcych, nie poh-zehował ich daleko szukać i wewnątrz opróżniać, co było nieu- 

 niknionem przy używaniu gałęzi bzowych, a przytem kość była na ten cel i pod tym wzglę- 

 dem znacznie dogodniejszą, że posiadała bez porównania większą twardość. 



(Przypisek autora). 



