36 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



Szeroko rospowBzechnionym jest dolnokimerydzki poziom Oppelia te- 

 nuilobata w całeiii paśmie Krakowsko- Wieluńskiem, jakkolwiek odgranicze- 

 nie go od wapieniów oksfordzkicłi dotychczas nie zostało przeprowadzone. 



Tutaj należy miękkie wapienie zPerisphinctes lictor Font. w oko- 

 licach m. Pilicy, kredo waty wapień w piecu wapiennym w Działoszynie nad Wartą 

 zawierający: Perisphinctes plebejus Neum., Haploceras tenui- 

 f a 1 c a t u m Neum., Oppelia nimbata Opp., Perisphinctes poly- 

 g y r a t u s Loriol. oraz wapienie z krzemieniami w okolicy Wielunia, skąd liczne 

 dolnokimerydzkie amonity posiadam: jak Perisph. cf. torąuatus Sow., 

 Perisph. Ghampionneti Pont., Per. a c e r Neum., Per. a c e r r i- 

 m u s Siem. ( — crussoliensis Ijoriol non Fontannes). 



Należy tutaj nadto pasmo wzgórz wapiennych wzdłuż lewego brzegu Wi- 

 dawki, rosciągające się od Sarnowa przez Widawę do Burzenina C Wielka Wieś, 

 Jarocice, Brzyków) i dalej za Wartą w powiecie Sieradzkim — pomiędzy wsiami 

 Ruszków i Barczew. W wapieniach tych znalazłem bardzo obfitą faunę myaryjowej 

 facies dolnego kimerydżu : PholadomyaProtei, Pleuromyaexcen- 

 trica, Mytilus perplicatus Etallon, Exogyra Bruntrutana 

 i t. d. Z amonitów znalazłem tylko dwie formy : Perisphinctes incon- 

 d i t u s Fontannes i Olcostephanus Frischlini Oppel., Michalski 

 zaś wymienia jeszcze Olcostephanus trimerus z Sarnowa. 



Wreszcie do tego samego piętra należy zaliczyć zaniechany już dziś kamie- 

 niołom na gruntach wsi Szale, koło Trojanowa pod Kaliszem, w którym obok A s- 

 tarte seąuana i Mytilus perplicatus znalazłem liczne ułamki P e- 

 risphinctes subinyolutus Moesch. i okaz Olcostephanus re- 

 pastinatus Moesch. 



Piętro górnokimerydzkie zExogyra yirgula jest dość słabo rozwinięte, 

 ławice tej ostrygi występują jednak wyraźnie w Burzeninie nad Wartą oraz 

 w Dmeninie w pobliżu Eadomska, w zaniechanym kamieniołomie w środku wsi, 

 pośród łomów cenomańskiego piaskowca położonych. 



Na warstwach yirgulowych, gdziekolwiek strop ich jest widoczny, leży 

 wszędzie pokład tłustej, siwej lub żółtej żeJazistej gliny, niekiedy ze śladami 

 lignitu, która zdaje się położeniem swojem odpowiadać portlandzkim glinom z Pe- 

 r i s p h. V i r g a t u s, odkrytym przez Michalskiego w okolicy Tomaszowa Raw- 

 skiego. 



Znajdowanie się warstw górnokimerydzkich w okolicy Krakowa dowiedzio- 

 nem nie jest, niektóre wszakże skamieniałości z najwyższych szczytów krzemio- 

 nek Podgórskich przechowane w zbiorze komisyi fizyjograficznej jak N e r i n e a 

 triplicata Pusch. (= Bruntrutana auct. von Thurmann) i charaktery- 

 styczne drobne brachiopody wskazują jak się zdaje, że wyróżniony przez Puscha 

 „dolomit górny" (Felsendolomit) okolic Krakowa, tworzący najwyższe szczyty 

 skał Podgórskich, tutaj należeć będzie. 



