J. SIEMIRADZKI I E. DUNIKOWSKI. SZKIC GIEOLOGICZNY. 



39 



Ku południowi mezozoiczne pasmo Iłżecko-Ożarowskie zapada, równie jak 

 i skrzydło Nadnidziańskie, pod kredową opokę i utwory mioceńskie Sandomierskiej 

 równiny. 



Formacyja permska w jednym tylko punkcie przy szosie z Kielc do Suche- 

 dniowa, obok wsi Kajetanów, na samej granicy de wonu została udowodniona — ^jest 

 to czarny wapień, przekładany iłołupkiem, zawierający w obfitości Productus 

 h o r r i d u s. Pod tym wapieniem napotkać miano przy poszukiwaniach górniczych 

 czerwony piaskowiec dyjasowy. W każdym razie, zaliczane przez starszych bada- 

 czówdo formacyi permskiej czerwone piaskowce tej okolicy oraz konglomeraty wa- 

 pienne tutaj nie należą— piaskowce nie różnią się niczem od mocno tutaj rozwinię- 

 tych piaskowców dolno tryj aso wy ch, konglomeraty zaś częścią do dolnego tryjasu, 

 częścią (Zygmuntowska skała) do dewonu, jako brekczyja koralowa, należą. 



Partyja wapienia permskiego w Kajetanowie jest ze wszech stron otoczona 

 przez kwarcytowe góry Krzemionkę i Wiśniawkę, wypełniając małą zatokę, zam- 

 kniętą nadto przez koralową rafę dewońską w Zagnańsku. Dolnopermskich piasko- 

 wców zAraucarioxylonSchrollianum, rospowszechnionych w Kra- 

 kowskim okręgu, tutaj nigdzie nie napotkano. 



Formacyja pstrego piaskowca zajmuje w górach środkowo-polskióh znacznie 

 większe obszary, aniżeli na Szląsku, tworząc całe góry, zwłaszcza na północnej 

 stronie gór Świętokrzyskich, gdzie wogóle wszystkie formacyje, w skład gór tutej- 

 szych wchodzące, na większych, niż gdzieindziej, przestrzeniach są odsłonięte. Wy- 

 jątek w tej mierze stanowi tylko wapień muszlowy, znikający tutaj prawie zupeł- 

 nie, co może mieć przyczynę swoje niekoniecznie w braku tej formacyi, lub słabem 

 jej rozwinięciu, lecz w zmianie facies tryjasu z niemieckiego na angielski (new 

 red sandstone), w którym wszystkie trzy piętra tryjasowe ukazują się pod posta- 

 cią czerwonych piaskowców i iłów; av braku dostatecznej ilości skamieniałości 

 kwestyi tej obecnie rosstrzygnąć nie możemy. 



Zlepieńce kwarcowe z cementem wapienno-gliniastym zdarzają się tu i owdzie 

 w dolnej części pokładu pstrego piaskowca. Zejszner opisuje te utwory w Brzezi- 

 nach pod Kielcami, Pusch z okolic Zagnańska, Michalski — z wielu miejscowości 

 w Opatowskiem. Pomiędzy innemi są one przy samym Opatowie oraz pomiędzy 

 Ptkanowem i Lipową. Są to najdalej na wschód wysunięte ich odsłonięcia w stro- 

 pie sylurskich łupków, lub dewońskich kwarcytów świętokrzyskich. 



Główną masę formacyi dolnotryjasowej składają ciem no-ponso we iły i pia- 

 skowce, tworzące bądźto potężne pokłady samodzielne, bądź też tylko napotykane 

 w postaci luźnych brył, wśród masy czerwonych iłów rossianych. 



Piaskowce czerwone leżą na wapieniach dewońskich w północnej części gór 

 niezgodnie, w południowej zaś nawet przekraczająco, wrzynając się w postaci wą- 

 skich zatok w okolicy Chęcin i Morawicy pomiędzy grzbiety dewońskiego marmu- 

 ru, lub okalając, jak np. przy Gałęzicach, Rykoszynie i Miedziance, ze wszystkich 

 stron wysepki tychże wapieni. 



