40 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



Na połiidniowo-zacliodniej stronie gór Kieleckich, oprócz braku skamienia- 

 łości, utrudnia znacznie rospoznanie tektoniki pstrego piaskowca obecność kilku 

 przesunięć poziomych na dość znacznej przestrzeni ku PnW. Michalski też, jak 

 się zdaje, nie zdawał sobie sprawy z ogólnej tektoniki gór środkowo-polskich, mó- 

 wiąc o antyklinalnej fałdzie pstrego piaskowca pomiędzy Mamacichą i Bodzenty- 

 nem (Pam. fizyjogr. IV str. 194). Spostrzeżenie Michalskiego o dwustronnym 

 upadzie pstrego piaskowca w tym punkcie, potwierdza w zupełności mój pogląd, 

 z tern zastrzeżeniem, że pasemko wapienia muszlowego i kajpru od Pilcicy 

 przez Sarbice do Huciska przedstawia jedynie przesunięty na PnW ciąg dalszy 

 gór Chęcińskich, to znaczy, południowo-zachodnie skrzydło fałdy głównej, podczas 

 gdy drugiego skrzydła t. j. fałdy w tryjasie znacznie dalej na wschodzie, bo aż po- 

 między Bzinem i Opatowem szukać należy ; nieregularne zaś pasy wszystkich for- 

 macyj na północnej stronie wyniosłości Kieleckiej przedstawiają jedynie wycho- 

 dnie łączącego dwa skrzydła powyższe i zapadającego zwolna ku północy siodła, 

 co zarówno ich kształt łukowaty, jako też brak związku pomiędzy kierunkiem 

 pasm i upadem warstw je tworzących dostatecznie wyjaśnia. 



Pasmo powyższe, niebędące zatem bynajmniej w związku z kierunkiem ogól- 

 nym gór tryjasowych w Kieleckiem, lecz przeciwnie, do tego kierunku poprzecznie 

 się rosciągające, tworzy szereg dość znacznych wyniosłości od Mamacichy przy 

 Radoszycach przez Ómińsk, Tumlin, Zagnańsk i Klonów do Bodzentyna i dalej ku 

 Pd W wzdłuż granicy dewońskich wapieniów i kwarcytów, jak wskazuje mapa. 



Od zachodu i południowego zachodu ogranicza to pasmo linija wychodni wa- 

 pienia muszlowego i kajpru pomiędzy Pilczycą i Huciskiem, od południa—północna 

 granica dewonu przez Oblęgórek, Miedzianogórę, Zagnańsk, Klonów, Psary, Śniad- 

 kę, Świętomarz, Pokrzywnicę, Garbacz, Z wolę i Czerwoną Górę do Opatowa. 



Ciemno-ponsowe warstwy piaskowców i iłów przedstawiają dolne ogniwo 

 pstrego piaskowca. Ku górze barwy ich stają się bledsze lub bardziej urozmaicone, 

 towarzyszą im nadto podrzędne warstwy wapieniów i rud żelaznych ; to górne ogni- 

 wo zawiera też rzadko skamieniałości, cechujące piętro róthu, jak Myophoria 

 c o s t a t a etc. 



W paśmie Chęcińskiem do dolnego tryjasu odnieść należy blado czerwony, lub 

 cielisty piaskowiec z białemi plamami kaolinu w Gałęzicach, w którym widziałem 

 niewyraźne odciski jakiegoś gładkiego głowonoga i innych równie nieoznaczonych 

 mięczaków. 



Na północnej stronie wyżyny Kieleckiej poziom rothu jest typowo na znacz- 

 nej przestrzeni rozwinięty, a wapienie tego poziomu na mapie Puscha są błędnie 

 oznaczone, jako należące do wapienia muszlowego. 



Typowe odsłonięcia rothu mamy w Grzymałkowie, Mniowie, Serwinowie; 

 skamieniałości tegoż piętra znalazł również Michalski w sferosyderytach kopalni 

 Dalejowskiej, zaliczonych przez Puscha do kajpru. 



W rocie tutejszym znaleziono dotychczas następujące skamieniałości: M y o- 

 p hor i a costata Zenk., Natica Gaillardoti Lefr., N. o o 1 i t h i c a 

 Zuk., Geryillia socialis Schlth., MonotisAlberticf., Lima 

 striata var. genuina Schlth. 



