46 DZIAŁ II, GIEOLOGIJA. 



Warstwa żelaziaka brunatnego, należąca do dolnego oddziału kajpru, ukazuje 

 na PnZ Bzina, pod Bliżynem; około Bzina odsłania się w starych kopalniach Doli- 

 ska i Bukowa góra; dalej granicę dolną tworzy linija wychodni wapienia muszlo^ 

 wego od Bzina do doliny Swiśliny się rosciągająca. 



W kopalni Anna, przy Parszowie przez leśnictwa: Granica, Janów, Młodzo- 

 wa i Łaski do Majko wa rudonośne warstwy kajprowe (?) leżą bespośrednio na 

 wapieniu muszlowym. 



Kompletny przekrój tryjasu tutejszego podaje Zejsźner pomiędzy Cliocimo- 

 wem i Kunowem. Przekrój ten, według interpretacyi dzisiejszej, przedstawia się 

 w sposób następujący: 1) nasamprzód czerwone iły i piaskowce rothu; 2) wapień 

 rothu; 3| limonit brunatny; 4) biały piaskowiec; 5) czerwony ił; 6) szary piasko- 

 wiec; 7) czerwony ił; 8) wapień muszlowy; 9) brunatny piaskowiec dolnego kajpru; 

 10) oliwkowa glina; 11) czerwony ił; 12) czerwony piaskowiec; 13) czerwony ił; 

 14) czerwony piaskowiac; 15) szary wapień; 16) szara glina, 17) czerwony ił z ligni- 

 tem; 18) biały piaskowiec Kunowski (Szydłowiecki). 



Pomiędzy Kunowem i Opatowem utwór kajprowy odsłania się w wielu miej- 

 scach w głębi parowów pod lossem i widzimy go w Kossowicach, Gromadzicach, 

 Szewnie, Grocholicach, Wszechświętem, Ptkanowie, Kornacicach, Jacentowie, 

 Broniszowicach i Jarugach. 



Utwór retycki w górach środkowo-polskich znacznie silniej, aniżeli na Szląs- 

 ku się rozwinął. Zaliczamy tutaj jedynie warstwy leżące pomiędzy pstremi iłami 

 kajprowemi a białym piaskowcem Szydłowieckim (Kunowskim). Ten ostatni nie za- 

 wiera żadnych skamieniałości i przechodzi stopniowo ku górze w żelaziste pias- 

 kowce środkowo-jurajskie z belemnitami (Bodzechów). Pogląd Puscha, który 

 piaskowiec ten do liasu zaliczał, wydaje mi się zupełnie słusznym, skoro zważymy, 

 że w glinach Mirowskich znaczny procent roślin liasowych i jurajskich się znaj- 

 duje, a utwór w zupełności odpowiadający glinkom Mirowskim leży w Opatow- 

 skiem pod piaskowcem Szydłowieckim. Niema nigdzie śladu większej transgresyi 

 pomiędzy rathem i jurą, któraby brak liasu wytłumaczyć była w stanie, albo więc 

 lias nie jest odrębną formacyją, lecz tylko morską facies retu, albo piaskowiec 

 szydłowiecki, jako młodszy od rathu, a starszy od niewątpliwie jurajskich piasko- 

 wców belemnitowych, liasowi odpowiada; jedyne skamieniałości w piaskowcu tym 

 przez Puscha znalezione — mianowicie odciski drobnych rybek z rodzaj u P h o 1 i d o- 

 p h o r u s mniemaniu temu nie przeczą; rodzaj ten bowiem dla liasu jest charak- 

 terystycznym, lias byłby zatem u nas tak samo, jak w środkowej Eossyi, utworem 

 słodko-wodnym. 



Utwory retyckie spotykamy nasamprzód przy Skąpem i Woli Paprotniej 

 i na zachodniej stronie wyniosłości środkowo-polskiej. Leży tutaj bespośrednio 

 na czarnym ile kajprowym, biały, tu i owdzie ochrowo-żółtą i czerwoną barwą 

 poplamiony, drobno-ziarnisty piaskowiec, w ławicach 5—6 stóp grubych, płasko 

 ku Pn nachylonych, zmięszany z luźnemi głazami krzemienia. W stropie pias- 

 kowca krzemienie leżą w niebieskawym ile, przekładanym warstwami szarego, 

 łyszczykowego łupku piaszczystego i posiadającym dwie warstwy rudonośne: 

 górną, zawierającą sferosyderyt mocno ilasty, ubogi, dający zaledwie 17% surowca, 

 i dolną— bogatszą, zawierającą szary syderyt ilasty, tworzący całe płyty. Utwór 



