52 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



Prawdopodobnie w okolicy tej, tak samo jak w Wieluńskiem, warstwy kime- 

 rydzkieleż§transgresywnie (przekraczaj ąco) na środkowo-oksfordzkich, co tłuma- 

 czy wyspowate znajdowanie się wapieni tego poziomu koło Inowłodza bespośre- 

 dnio na piaskowcach środkowo-jurajskicli. Odsłonięcie pod Opocznem, którego fau- 

 ny nie znamy dostatecznie, prawdopodobnie również jest kimerydzkiem, leży bo- 

 wiem zupełnie luźnie pośród piaskowców starszych, w dość znacznej odległości od 

 wychodni wapieni oksfordzkich. 



Na prawym brzegu Pilicy, pomiędzy Inowłodzem, Giełzowem, Dębami i Opo- 

 cznem, wynurza się piaskowiec żółtawo-szary i brudno-biały, przekładany siwym 

 iłem, który zawiera dość dużo pirytu, nieznaczne warstwy węgla kamiennego i rad 

 żelaznych, w samym Inowłodzu eksploatowanych. Piaskowiec żelazisty nie za- 

 wiera skamieniałości i pokrywa pola charakterystycznemi swemi płytami, odsła- 

 niając się wszędzie w parowach. 



Trudno zrozumieć, dlaczego Michalski (Pam. Fiz. IV. str. 153) uważa pias- 

 kowce te za współrzędne ze środkowo oksfordzkiemi wapieniami, zgodność ich bo- 

 wiem z piaskowcowym utworem dolnojurajskim na granicy Szląskiej jest uderza- 

 jąca, w Oksfordzie natomiast ani w Polsce, ani w krajach sąsiednich nic podobnego 

 się nie napotyka. 



Dalszy ciąg białego wapienia jurajskiego od Inowłodza ku wschodowi po- 

 kryty jest grubą warstwą napływów dyluwijalnych— w linii Pilicy jedynie piaskow- 

 ce dolno-jurajskie są widoczne. Dopiero na Pn brzegu Drzewicy ukazuje się wa- 

 pień ponownie. Stąd ku Rozwodom już tylko masy lotnych piasków dyluwijal- 

 nych napotykamy, w Rozwodach ukazuje się piaskowiec Szydło wiecki. 



Wspomnianego u Puscha wapienia jurajskiego w górze Libiąskiej na wschód 

 Inowłodza pomimo usilnych poszukiwań i wierceń nie mogłem odnaleść; w Li- 

 biążnie, zarówno jak po obu stronach tej wsi wzdłuż lewego brzegu Pilicy aż do 

 Nowego Miasta występują wyłącznie piaskowce bądź brunatne, żelaziste, bądź 

 miękkie, niekiedy łupkowe, szare, z bułami sferosyderytu, natomiast krzemie- 

 nie licznie po polach rozsiane, od brzegów Pilicy ku Opocznu, które Michalski 

 uważa za szczątki formacyi górno-jurajskiej, pochodzą nie z wapieni, lecz z bia- 

 łego, twardego piaskowca z bułami krzemiennemi i rogowcowemi, tworzącego gór- 

 ne ogniwo piaskowcowego poziomu, z upadem PnZ (4°), nie odsłoniętego nigdzie 

 wyraźnie, lecz odkrytego przy kopaniu studni we wsi Królowa Wieś w lasach 

 Lubocheńskich. 



W samym Inowłodzu piaskowce żelaziste po obu stronach miasta były do 

 niedawna jeszcze przedmiotem eksploatacyi górniczej. Godnem jest uwagi, że 

 głazy białego piaskowca i krzemienia sięgają bardzo niedaleko na Pn od Pilicy, 

 bo tylko do Pd granicy dóbr Rzeczyca. 



Na folwarku Gliny, należącym do dóbr wymienionych, w cegielni przerabia- 

 ją siwą glinę żelazistą, ogniotrwałą, która z położenia swego w stropie piaskowców 

 i z cech litologicznych odpowiada ogniwu parkinsoniowemu. 



Idąc od Drzewicy wzdłuż linii rosciągłości wapienia jurajskiego, dalej ku 

 PdW przez Smogorzów, Skrzynno, ku Wierzbicy napotykamy jedynie ślady tej 



