J. SIEMIRADZKI I E. DUNIKOWSKI. SZKIC GIEOLOGICZOT. 



55 



a) Okręg zacJiodni {Kr akowsJco- Galicyjski). 



Okręg ten obejmuje oprócz najbliższej okolicy Krakowa zacłiodnio-galicyjską 

 formacyją, solonośną, oraz zatokę kredowo -mioceńska w południowej części Kró- 

 lestwa Polskiego, mieszczącą w sobie powiaty: Miechowski, Jędrzej owski.Wlosz- 

 czowski, Stopnicki, Pińczowski i Sandomierski. 



Najstarszym utworem w granicach tego regijonu są okalające południowo- 

 polską zatokę kredową na całej przestrzeni od Krakowa do Radomska, Przedbo- 

 rza i Małogoszczy piaskowce cenomańskie, ukazujące się wszędzie w miejscach 

 zetknięcia się skał jurajskich z opoką kredową. Piaskowce te wogóle skamienia- 

 łości wyraźnych nie zawierają; jedynie w okolicach Krakowa udało się D-rowi Za- 

 ręcznemu znaleść dobrze zachowaną faunę, dozwalającą wiek ich dokładnie określić. 



Piaskowce cenomańskie leżą w okolicy Krakowa bespośrednio na wapieniach 

 kimerydzkich — w północnej zaś części terenu, około Radomska np. są od górnego 

 ogniwa kimerydzkiego (warstwy z E x o g y r a v i r g u 1 a) przedzielone pokładem 

 tłustych glin żelazistych ze śladami lignitu — odpowiadającym, jak się zdaje, port- 

 landzkiemu (tytońskiemu) piętru z A m m. v i r g a t u s okolic Tomaszowa Raw- 

 skiego. Piaskowce cenomańskie są na równi z wapieniem jurajskim wydźwignięto,pod- 

 czas gdy młodsze ogniwa górnej kredy — turońskie i senońskie leżą już zupełnie 

 poziomo. 



Jedynie w okolicy Krakowa charakterystyka paleontologiczna trzech oddzia- 

 łów górnej kredy jest przez d-ra Zaręcznego dokładnie określona, dla tego tutaj 

 ją, powtarzamy w głównych szczegółach, do których nieliczne i niezupełnie pe- 

 wne spostrzeżenia Zejsznera w Proszowskiem i Miechowskiem, oraz nowsze wia- 

 domości Michalskiego, dopiero w przyszłości będą mogły być zastosowane. 



Do piętra cenomańskiego zalicza Zaręczny grubo-ziarnisty piaskowiec wa- 

 pienny, szara wo-białej barwy, odkryty w najniższych warstwach kredowych 

 w Podgórzu; rdzawe, żółtawo-szare, miejscami zielonkawe zlepieńce kwarcowo-wa- 

 pienne w Witkowicach, oraz margle okruchowe, rdzawe zlepieńce krzemienne 

 i żelaziste piaskowce w Sudole, zawierające pomiędzy innemi: R h y n c h o n e 1- 

 lacompressa, Terebratula semiglobosa, Rhynch. plica- 

 tilis, Terebratula Menardi, RhynchonellaGrasaua, Ci- 

 daris yesiculosa, Discoidea subuculus, oraz zęby ryb i gąbki. 



Do tego samego piętra zaliczam pstre piaskowce, przeważnie żelaziste, na 

 granicy jury i kredowej opoki pomiędzy Krakowem i Częstochową przez Roemera 

 znalezione, piaskowce w okolicach Lelowa, Dmenina, Chełma, Lipowczyc i Przed- 

 borza, oraz w południowej stronie wyżyny kieleckiej nad Mdą, wzdłuż granicy 

 wapieni jurajskich i kredowej opoki odsłonięte, w których jednak dotychczas ża- 

 dnych skamieniałości nie znaleziono. Pośredniem potwierdzeniem cenomańskiego 

 wieku tych piaskowców, oprócz ich położenia batrologicznego, jest wjadomość, 

 wymagająca zresztą potwierdzenia, o znalezieniu fosforytóiu w piaskowcu okolicy 

 Tomaszowa, jaką mi ze sfer górniczych miejscowych udzielono. 



Piętro turońskie, które dr. Zaręczny na trzy poziomy rozdziela, składa się 

 z glaukonitowych piaskowców i zlepieńców wapienno-kwarcowych w Sudole, zle- 

 pieńce wy ch wapieni w Troj ano wicach, Giebułtowie i Bolechowicach, marglowej 



