60 



DZIAŁ II. aiEOLOGIJA. 



cani, Co r buła gibba, Ostrea digitalina, O. cochlear, Pe- 

 cten cr i status, P. elegans, P. Cohen i, Turritella suban- 

 g u 1 a t a. 



Takież same gliny marglowe, odpowiadające warstwom „Baranowskim" na 

 Podolu, ukazują, się w parowach obok Racławic pomiędzy Miechowem i Skalbmie- 

 rzem; zawierają, one mnóstwo skorup Ostrea cochlear, Pecten cri- 

 status, Pecten Coheni i Pecten denudatus, a są, bespośre- 

 dnio pokryte przez żółtawy piasek heterosteginowy (Heterostegina co- 

 stata, Robulina clypeiformis, Lingulina costata, Pecten 

 Coheni, Ostrea cochlear), będący lokalną odmianą wapienia litotamnio- 

 wego (litawskiego). Ostrea cochlear jest w tej górnej warstwie tak obfitą, 

 że tworzy prawdziwą ławicę ostrygową. 



Obok wsi Szczecno na Pn Pierzchnicy pod wapieniem litotamniowym leżą 

 piaski z Turritella sp. i Ostrea crassissima. Przy Bogoryi zatokę 

 w dewonie wypełnia żółtawy, drobno-ziarnisty, kruchy piaskowiec, pokryty war- 

 stwą twardego rogowcowatego wapienia, zawierającego wielką, ilość C e r i - 

 thium SC ab rum. 



Podobne do poprzedzających szare gliny marglowe są szeroko rospowsze- 

 chnione w zatoce południowo-polskiej — atoli rospoznauie ich wielce bywa utru- 

 dnione z powodu nadzwyczajnego podobieństwa litologicznego do kredowej 

 opoki, na której zawsze bespośrednio utwór powyższy leży. Dopiero po dłuższym 

 pobycie na powietrzu opoka rospada się i bieleje, margle zaś mioceńskie twar- 

 dnieją i ciemniejszej nabierają barwy. 



Piaski małoszowskie oraz gliny Korytnicy przedstawiają najniższy poziom 

 II piętra śródziemnego czyli Schlier (wiedeński), w głębokowodnej f a ci es są za- 

 stąpione przez gliny marglowe z Pecten denudatus, Pecten Coheni 

 i Pecten cristatus, przechodzące ku górze w takież same gliny z Ostrea 

 cochlear; są to t. zw. na Podolu warstwy Baranowskie. Stopniowe przejście 

 górnej części glin marglowych w margiel heterosteginowy i litotamniowy w miarę 

 zbliżania się ku brzegom zatoki daje się w zatoce nadnidziańskiej widzieć w wie- 

 lu miejscach bespośrednio. 



Mapa Kontkiewicza, w II tomie Pamiętnika Fizyjograficznego zamieszczona, 

 wykazuje bardzo dobrze zmienność f a ci es miocenu w miarę oddalenia od brzegów. 

 Widzimy tutaj, że we wschodniej części zatoki nadnidziańskiej margiel litotamnio- 

 wy, wapień nulliporowy i glina marglow^a z Pecten cristatus układają się 

 pomimo zupełnie poziomego uławicenia w trzy równoległe do wybrzeża pasy — 

 z których margiel litotamniowy jest zewnętrznym, wapień — środkowym, glina zaś 

 marglowa —wewnętrznym. Uderza to tem bardziej, że już następne poziomy mio- 

 ceńskie tej okolicy, nieprzedstawiające podobnie wybitnych różnic facies, mia- 

 nowicie gipsy i gliny łupkowe leżą bez różnicy na wszystkich trzech odmianach 

 wapienia litawskiego. 



Pas marglu litotamniowego, przedstawiający facies brzegową, mieści się 

 pomiędzy brzegiem wyspy Kielecko-Sandomierskiej i liniją, łączą,cą Korytnicę 

 nad Nidą przez Chmielnik i Brzeziny z Rakowem nad Czarną. 



Do pasa tego przylega od południa pas wapienia litawskiego, sięgający do 



