62 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



d a t U s i P. C r i s t a t u s. U dołu odsłonięć widać tutaj wszędzie opokę kredo- 

 wą,, u góry zwykle jest ona zakryta przez osypiska lóssu; cokolwiek na północ Dzia- 

 łoszyc, naprzeciwko wsi Chmielowa wydobywa się gips krystaliczny, pod którym 

 ukazuje się popielato-szara glina marglowa. Nieco dalej ku północy, przy Niewia- 

 trowicach widzimy bespośrednie zetknięcie opoki kredowej z wapieniem gliniasto- 

 piaszczystym, zawierającym Pecten denudatus, P. cris tatuś, Ostrea 

 cochlear oraz zęby rekinów. W górnej częs'ci parowów trafiają, się liczne 

 głazy wapienia heterosteginowego. Jeszcze dalej na Pn, w parowie przy wsi Ła- 

 będź widzimy stopniowe przejs'cie ku górze gliniasto-piaszczystego wapienia nie- 

 wiatrowickiego w odmianę bardziej gruboziarnistą z Heterostegina co- 

 s t a t a, a jeszcze wyżej — warstwy heterosteginowe stają się gliniastemi, przy- 

 bierają barwę szarą, po zwietrzeniu żółtą, a zamiast heterosteginy ukazuje się 

 Ostrea cochlear i drobne t e r e b r a t u 1 e. Wyżej leży warstwa 

 gliny marglowej żółtej i szarej z gniazdami gipsu, przyczem na powierzchni ze- 

 tknięcia wapienia z brachiopodami i gliny widnieje cienka warstewka węglanu 

 wapnia ze skorupami Pecten scabridus Eichw., gniazda zaś gipsu 

 tworzą pokład przecinający ukośnie płaszczyznę uwarstwienia, co świadczy o ich 

 wieku późniejszym. 



Szarym glinom z Pecten scabridus odpowiada w wielu miejscach 

 zatoki kieleckiej margiel glaukonitowy z Pecten Lilii i Modiola 

 H o r n e s i, które Michalski za równorzędne z iłami solnemi Wieliczki uważa. 



Ze spostrzeżeń Michalskiego, Kontkiewicza i Kosińskiego w zatoce połu- 

 dniowo-poiskiej wynika, że warstwy glin marglowych i piaszczystych z Pecten 

 denudatus, Pecten Cohen i, Pecten cristatus i Ostrea 

 cochlear przedstawiają głębokowodną facies glin pleurotomowych Korytnicy 

 i przykrywającego je wapienia litawskiego (dolnego), przyczem Pecten de- 

 nudatus tylko w najniższych warstwach się znajduje. 



Na warstwach tych (Baranowskich) w zgodnem uławiceniu leży cienki po- 

 kład marglu glaukonitowego z Modiola Hornesi, Pecten Lilii 

 i Pecten scabridus, również i na wapieniu nulliporowym (dolnym) — 

 a wyżej dopiero następują, gipsy. W miejscach zatem, gdzie wapień litawski roz- 

 winął się pod postacią, odpowiadającą jego głębokowodnej f a c i e s, gips jest 

 przedzielony od warstw Baranowskich jedynie cienką warstewką, marglu glau- 

 konitowego z Pecten Lilii i Modiola Hornesi, w miejscach 

 natomiast z facies brzegową pomiędzy marglem z Pecten denudatus 

 a gipsem leży cały szereg ogniw wapienia nulliporowego (dolnego), lub forma- 

 cyi solnej. 



Piaskowce pomiędzy Chmielnikiem a Szydłowem leżące w części na gipsie, 

 które Kontkiewicz jako należące do piętra sarmackiego uważa, są, jak to stwier- 

 dziłem w Szydłowie, najzupełniej identycznemi z t. zw. poziomem eryilliowyra, 

 występującym w okolicy Lwowa w środkowej części wapienia nulliporowego. Po- 

 ziom ten posiada istotnie faunę podobną do sarmackiej, mianowicie zaś E r v i 1- 

 1 i a p u s i 1 1 a, od sarmackiej E. p o d o 1 i c a znacznie większą, Modio- 

 la Hornesi bardzo bliską do M. yolhynica oraz C a r d i u m nad- 

 zwyczaj bliskie do C. o b s o 1 e t u m. Obok tych form sarmackich znajdują 



