J. SIEMIRADZKI I E. DUNIKOWSKI. SZKIC GIEOLOGICZNY. 



65 



15—18 sążni. Oprócz lignitu glina ta zawiera niekiedy gniazda pirytu i poje- 

 dyncze kryształki gipsu. 



Skamieniałości gliny te nie zawierają, sądząc atoli z ich położenia batrolo- 

 gicznego i analogii okolic sąsiednich, odpowiadają one t. zw. warstwom Grabo- 

 wieckim okolic Wieliczki, iłom nadgipsowym podkarpackim oraz kajzerwaldskim 

 warstwom Podola, czyli górnemu ogniwu wapienia litawskiego . Warstwy erwillio - 

 we przedzielają ten poziom od starszych warstw dolnolitotamniowych. - 



Ten sam wiek, odpowiadający podkarpackim warstwom Grabo wieckim, po- 

 siadają piaski cerithiowe w okolicach Sandomierza, przy Dembianach, Nasławi- 

 cach, piaskowce z cerithium obok Gnojna, pomiędzy Chmielnikiem i Szydłowcem 

 i zlepieńce cerithiowe w Poniku pomiędzy Szydłowcem i Staszowem, lub w Młynach 

 pomiędzy Chmielnikiem i Buskiem (na mapie oznaczone są te miejscowości podług 

 Kontkiewicza jako sarmackie), w lesie Klimontowskim, przy Grabkach pod Szy- 

 dłowcem i Samborcu pod Sandomierzem. 



Od Krakowa północno-zachodnia granica miocenu przechodzi wzdłuż prawe- 

 go brzegu Wisły u podnóża -skał .jurajskich i tryjasowych, tworząc dalej na gór- 

 nym Szląsku zatokę analogiczną do południowopolskiej, opartą o Beskidy i Su- 

 dety i sięgającą w dolinie Odry do Głogowa, Ujazdu, Gliwic i Bytomia, przyczem 

 granicę jej tworzą skały tryjasowe. 



Utwór mioceński na górnym Szląsku jest podobny do polskiego; składa się 

 przeważnie z iłów i glin marglowych, przechodzących niekiedy w wapienie i za- 

 wierających faunę środkowego miocenu, czyli wapienia litawskiego, jak: C o r b u- 

 lagibba, Yenusmultilamella, Pectenlatissimus, Ostrea 

 cochlear, Amphistegina Ha u er i, Nullipora ramosissima. 



Górną warstwę środkowego miocenu tworzą, tak samo jak w Polsce, warstwy 

 zawierające gips i siarkę (w okolicy Raciborza), które jednakże mają już w części 

 cechy utworów słodkowodnych, zawierają bowiem szczątki ryb rzecznych (C y- 

 c 1 u r u s) zęby ssawców lądowych, owady i szczątki roślin, odpowiadając zupełnie 

 niezbadanym jeszcze bliżej u nas glinom ze szczątkami lignitu, przykrywającym 

 warstwy erwilliowe. 



W północnej części zatoki górnoszląskiej, około Kieferstadtel ukazuje się 

 nadto poziom u nas dotychczas nie znaleziony, niewątpliwie młodszy od wapienia 

 litawskiego, a zawierający faunę lądową, mianowicie szczątki jelenia (P r o x 

 f u r c a t u s), nosorożca i zwierzęcia drapieżnego Hyaenarctos min u tu s. 



Mioceńska zatoka górnoszląska łączy się bespośrednio z kotliną Wiedeńską 

 przez cieśninę Morawską wzdłuż źródłowisk Odry, ku wschodowi zaś, wzdłuż do- 

 liny Wisły ~z zatoką Galicyjską, wypełniającą cały niż podkarpacki. Południo- 

 wy brzeg miocenu tworzy pasmo Beskidów od okolic Cieszyna i Białej przez 

 Andrychów, Skawinę, Wieliczkę, Bochnię, Tarnów, Ezeszów i dalej wzdłuż brzegu 

 Karpat aż wgłąb Bukowiny. 



Podkarpacki ten utwór solonośny w okolicy Wieliczki i Bochni składa się 

 z grubego pokładu szarych iłów, przesiąkłych solą, z gniazdami, bryłami i pokła- 

 dami soli kamiennej, przykrytego utworem marglowym i piaskowcowym, zawie- 

 rającym gips i siarkę (Swoszowice). Całkowita grubość warstwy nie jest znana— 

 najgłębszy szyb nie przebił jej jeszcze przy 286 metrach głębokości. 



Pam. Fizyj. Tom XL Dział II— 9. 



