66 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



Warstwy mioceńskie opierają się w niezgodnem uławiceniii o oligoceńskie 

 i kredowe utwory Karpat i są same zlekka wygięte w kilka płytkich fałd, znika- 

 jących w miarę oddalenia od brzegu Karpackiego; uwarstwienie dolnego oddziała 

 solonośnego wyraźne — górnego, gipsowego i piaskowcowego niejasne, zdaje się 

 być przeważnie poziomem. Cały kompleks zapada bardzo słabo ku północy. Wy- 

 chodnie solonośnych pokładów przy AYieliczce dochodzą 260 metrów wysokos'ci nad 

 poziom morza. Utwór solny zawiera dość obfite szczątki organiczne, wykazujące 

 jego przynależność w części do schlieru, w części zaś do wapienia litawskiego, 

 a mianowicie: N u c u 1 a n u c 1 e u s, P e c t e n d e n u d a t u s, P. L i 1 1 i, O s t r e a 

 ć o c h 1 e a r, M o d i o 1 a H o r n e r i, C o r b u 1 a g i b b a, E r v i 1 1 i a p u- 

 s i 1 1 a, C a r d i u m p a p i 1 1 o s u m, E, i n g i c u 1 a b u c c i n e a, T r o c h u s 

 patulus, angulatus,. Natica helicina, Cerithium scabrum 

 liczne otwornice oraz^^dość uboga flora kopalna. 



Warstwy wyższe, złożone z margli gipsowych, iłów piaszczystych oraz pias- 

 ków, wogóle, chociaż niezawsze, uwarstwionych zupełnie poziomo, lub bardzo tylko 

 słabo upadających ku północy, znacznie bogatszą posiadają florę i faunę. Florę 

 warstw siarkowych Swoszowickich opisali Unger i Stur; fauna zaś zawiera po- 

 między innemi : Ostrea digitalina, Pecten Bessę r i, Pecten 

 elegans, Ostrea cochlear, O. Leopolitana, Arca dii u vi i, 

 P e c t u n c u 1 u s p i 1 o s u s, L u c i n a c o 1 u m b e 1 1 a, C a r d i t a J o u a n- 

 u e t i, C. r u d i s t a, I s o c a r d i a c o r, Y e n u s m u 1 1 i 1 a m e 1 1 a, O o r- 

 b u 1 a g i b b a, C o n u s D u j a r d i n i. Mitra e b e n u s, T u r r i t e 1 1 a 

 s u b a n g u 1 a t a, T r o,c h u s .p a t u 1 u s, N a t i c a m i 1 1 e p u n c t a t a, N a- 

 t i c a h e 1 i c i n a, C a r d i t a P a r t s c h i i; we wschodniej zaś części pod Tar- 

 nowem nadto jeszcze Cerithium 1 i g n i t a r u m, C. p i c t u m, C. u o d o s o- 

 p 1 i c a t u m, C. d o 1 i o 1 u m, C. B r o n n i. 



Z fauny powyższej wypływa możliwość podziału podkarpackiego miocenu na 

 dwa ogniwa, których względny wiek atoli nie odpowiada bynajmniej, jak mniema 

 prof. Niedźwiedzki, I i II piętru śródziemnomorskiemu kotliny wiedeńskiej, lecz, 

 zgodnie ze zdaniem Suessa, w dolnej swej części należy do schlieru (= warstwom 

 pleurotomowym Korytnicy), w górnej zaś do wapienia litawskiego— z tern atoli 

 zastrzeżeniem, że sclilier jest najniższem ogniwem II piętra śródziemnego w za- 

 głębiu wiedeńskiem i odpowiada piętrom H e 1 v e t i e u francuskich gieologów; 

 oraz, że pomiędzy schlierem a formacyją gipsową niema przerwy, gdyż fauna iłów 

 solnych Wieliczki zawiera obok form schlieru również typowe skamieniałości ervil- 

 liowego poziomu f(P e c t e n Lilii, M o d i o 1 a K ó r n e r i, Cerithium 

 scabrum, E r v i 1 1 i a p u s i 1 1 a) występującego bardzo stale zarówno w Ga- 

 licy i wschodniej (erwilliowe wapienie okolic Lwowa), jak w Królestwie Polskiem 

 (warstwa glaukonitowa z Pecten Lilii), bespośrednio w podłożu gipsów, 

 a gdzie ich brak, w środku Vv^apienia nulliporowego, i dzieląca go na dolno-lito- 

 tamniowy i górno-litotamniowy; to znaczy, że warstwowane pokłady soli i anhidry- 

 tu w Wieliczce i Bochni, zawierające morską faunę schlieru odpowiadają war- 

 stwom Baranowskim Podola i korytnickiej glinie pleurotomowej w Królestwie 

 Polskiem oraz wiedeńskiemu schlierowi; dalej iły słone niewarstwowane z solą 

 bryłową (szybikową), zawierające jedynie otwornice i erwillie, są utworem lima- 



