70 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



we, częścią wapienne, częścią, piaszczyste, przechodzące niekiedy w zwięzłe 

 piaskowce, lub też, zwłaszcza w dolnej swej części— w iły łupkowe szarej barwy, 

 z Pecten denudatus, Pecten Co heni, Pecten cris tatuś it. d. 



W okolicy Lwowa można dokładnie widzieć pośród warstw litotamniowych 

 cienką, zaledwie kilkocalową warstewkę twardego wapienia muszlowego, prze- 

 pełnionego mnóstwem skorup: Eryillia p u sili a, Modiola Hornesi 

 i C a r d i u m s p. c f . o b s o 1 e t u m— łudząco podobną do fauny warstw sar- 

 mackich (Eryillia podolica, Modiola yolhynica, Cardium ob- 

 s o 1 e t u m), wapień eryilliowy lwowski zawiera obok tych form limanowych 

 liczne formy morskie— P e c t e n" L i 1 li, P e c t e n s c a br i d u s i t. p. War- 

 stewka ta, którą widzieliśmy również w postaci cienkiej warstwy glaukonitowej 

 w podłożu gipsów nadnidziańskich, stanowi jedyny punkt wytyczny, dozwalający 

 utwór śródziemnomorski podzielić na dwa poziomy w okolicach, gdzie się rozwi- 

 nął w facies litotamniową,; fauna obu poziomów jest bardzo bliska, brak 

 jednakże w poziomie górnym, czyli t. zw. warstwach kajzerwaldzkich charakte- 

 rystycznych dla dolnego oddziału Pecten denudatus i Pecten 

 Lilii. Hilber znalazł w^arstwy eryilliowe nad Dniestrem; prawdopodobnie po- 

 ziom ten jest stały, lecz z powodu bardzo małej swej miąższości łatwo prze- 

 oczony być może. Najbardziej zasługuje na uwagę obecność w nim Cardium 

 nadzwyczaj podobnego do Cardium obsoletum oraz Eryillia p u- 

 s i 1 1 a, jedynie większemi nieco rozmiarami różniącej się od sarmackiej formy 

 E. p o d o 1 i c a~wiek wszakże sarmacki warstwy eryilliowej jest wykluczo- 

 ny z powodu, że pokrywa ją znowuż gruby pokład piaskowców i wapieni 

 mioceńskich z fauną II piętra śródziemnego. 



Wapienie zbite lub oolityczne, należące do piętra sarmackiego na Podolu 

 tworzą wystające ponad równinę pagórki, a jak udowodnił Teisseyere, są pozosta- 

 łościami rafy mszywiołowej. Dolna część pagórków sarmackich składa się z bia- 

 łych wapieni, złożonych ze splecionych ze sobą drobnych rurek mszanki P 1 e u r o- 

 pora lapidosa, nad któremi leży zbity wapień piaszczysty, piaskowiec lub 

 zlep muszlowy z C a r d i u m p r o t r a c t u m, T r o c h u s p o d o 1 i c u s, 

 Modiola marginata i Eryillia podolica. 



Gipsy występują tak samo na lewym jak i na prawym brzegu Dniestru, się- 

 gając od Lwowa i Szczerca aż do Czarnokoniec i Zawala na Podolu rossyjskiem. 

 Leżą one zawsze pośród warstw litotamniowych. 



Na szczególniejsze zaznaczenie zasługuje pośród podolskich utworów mio- 

 ceńskich utwór słodkowodny, opracowany przez prof. Łomnickiego. Utwór ten le- 

 ży bespośrednio na starszych utworach przedtrzeciorzędowych na przestrzeni od 

 Brzeżan i Tarnopola do Dniestru, pomiędzy Maryjampolem i Potokiem, w postaci 

 rozrzuconych luźnie wysepek szarego wapienia, zawierającego dość liczną faunę 

 mięczaków słodkowodnych i lądowych (L i m n a e a, B y t h i n a, P 1 a n o r- 

 b i s. Pupa), w niektórych zaś warstwach (Podhajce) przepełniony owocami 

 ramienicy Chara polonica Ung., jak odpowiadające mu pokłady na Wo- 

 łyniu i Podolu rossyjskiem, zaliczane zwykle do oligocenu. 



Oprócz wapieni występują w utworze słodkowodnym grube piaski żółte lub 

 zielone. Fauna kopalna tego utworu składa się pomiędzy inuemi z następujących 



