J. SIEMIRADZKI I E. DUNIKOWSKI. SZKIC GIEOLOGICZNY. 



73 



siekając do głębiej leżących warstw sylurskicli, wytworzył w nicłi znane kuliste 

 konkrecyje, złożone z promienisto ułożonych, igiełek węglanu wapniowego, 

 w przerwach swych wypełnionych fosforytem. Fosforyty w cenomanie tworzą 

 najczęściej materyjał skamieniałości, zwłaszcza licznych gąbek. Z liczby szcząt- 

 ków organicznych cenomanu podolskiego wymienimy: 



Rhynchonella grassiana d'Orb., Megerlea lima 

 D e f r. V a r. f o r m o s a Kner., Terebratula semiglóbosa 

 d'Orb., Spondylus striatus Sow., Ar ca Mailleana d'Orb., 

 Cardium yentricosum d'Orb., Exogyra eonie a, Exogyra 

 columba, Baculitesbaculoides d'Orb., Schloenbachia 

 V a r i a n s Sow., A c a n t h o c e r a s H h o t o m a g e n s e, T u r r i 1 i- 

 tes costatus. 



Warstwy cenomańskie Podola przedstawiają dwa typy odmienne — północno- 

 zachodni (w dolinie Dniestru po Czernelicę, dolinach Seretu, Strypy i Zbrucza), 

 złożony z margli glaukonitowych z amonitami, gąbkami i małżami, odpowia- 

 dający cenomańskiej opoce lubelskiej, oraz południowo-wschodni, zielone pias- 

 kowce, piaski i konglomeraty z ostrygami i ramionopławami. Typ ten na Po- 

 dolu rossyjskiem jest rozwinięty, gdzie gąbki cenomańskie są bardzo rzadkie 

 naj pospoliciej natomiast znajdują się ostrygi. 



Pod cenomanem leżą na Podolu stale utwory paleozoiczne, na Podolu ros- 

 syjskiem, poniżej Jampola, granity, wjednem zaś tylko miejscu występują nad 

 Dniestrem utwory jurajskie w podłożu cenomanu, na przestrzeni od Uścia 

 Zielonego do Mezwisk, zwłaszcza rozwinięte w pobliżu Mżniowa. 



Utwór jurajski na Podolu, opracowany w specyjalnej monografii Altha, 

 składa się ze zlepieńców, wapieniów ikrowcowych, lub zbitych i margli, barwy 

 białej lub żółtawej, zawierających obfitą faunę, pomiędzy którą przeważną ro- 

 lę odgrywają N e r i n e a e. 



Wapień niżniowski stanowi bez wątpienia część rozległej rafy podkarpac- 

 kiej, fauna jego wielce oryginalna, złożona przeważnie z gatunków skądinąd 

 nieznanych, wykazuje jego przynależność do piętra górnokimerydzkiego, w części 

 zaś do portlandzkiego (tytoń). Wymienimy z pomiędzy przeszło 200 form opi- 

 sanych przez Altha następujące iNautilus G-einitzi Opp., N a t i c a 

 D e j a n i r a d'Orb., N. a m a t a d'Orb., N. a 11 i c a d'Orb., N. t u r b i n i - 

 f o r m i s Eoem., N. p u 1 1 a Roem., ChemnitziaCornelia d'Orb., N e- 

 r i n e a M a r i a e d'Orb.,N. cy n t h i a d'Orb. N. n o d o s ayoltz,K s tr i gil- 

 1 a t a Oredner, N.subpyramidalis Miinst. TrochusB etancour- 

 t i Loriol, Co r buła inflexa Roem., Pleuromya Jurassi 

 Brgn., Ceromya comitatus Contj., Anisocardia pule helia 

 Loriol, Cardium Mosense Buv., Co r bis crenata Contj., A s- 

 tarte Saemanni Loriol, Opis portlandicus Lor., M y t i 1 u s 

 longaeyus Contj. Zresztą na całej przestrzeni zalegania cenomanu Podolskie- 

 go aż po Uścieczko nad Dniestrem, w podłożu jego widzimy piaskowce dolnodewoń- 

 kie, znane pod nazwą piaskowca Trembowelskiego. Piaskowce te dają wyborny 

 materyjał budowlany na chodniki, flizy, schody i t. p. Odpowiadają one w zupeł- 

 ności piaskowcom dewońskim w Inflantach i północnej Rossyi (o 1 d r e d s a n d- 

 Pam. Fizyj. Tom XI. Dział II,— 10 



