J. SIEMIRADZKI I E. DUNIKOWSKI. SZKIC GIEOLOGICZNY. 



79 



Charakterystyczną skamieniałość senońską: Belemnitella mu- 

 c r o n a t a znamy na Wołyniu dotycliczas wyłącznie pod postacią głazów na- 

 rzutowych, w żadnym kamieniołomie jej natomiast nie znaleziono, co przemawia 

 wielce za brakiem senońskiego piętra, jeżeli nie na całym obszarze, to przy- 

 najmniej na znacznej części Wołynia. 



Ereda pisząca lubelska jest, jak widzieliśmy, od senonu starszą, w piszą- 

 cej kredzie na Wołyniu i Podolu znajdował Barbot de Marny E x o g y r a 

 c o 1 u m b a, właściwą warstwom cenomańskim i turońskim. 



Z zestav/ienia danych powyżej przytoczonych wnosić można, że piętro senoń- 

 skie formacyi kredowej nie jest bynajmniej tak szeroko w kraju naszym ros- 

 powszechnione, jak się zwykle mniema, lecz brakuje go w całej południo- 

 wo-wschodniej części na Podolu, Wołyniu i na wyżynie lubelskiej, a jedynie 

 nizina nadbużańska stanowi w tej mierze wyjątek, przedstawiając szeroką za- 

 tokę senońską od północy aż po Dniestr górny się wrzynającą. 



Utwory trzeciorzędowe w części terenu omawianego, położonej na lewym 

 brzegu Wisły bardzo mało są zbadane, a bardzo być może, że w dolnej swej 

 części należą do starszych od raiocenn poziomów. Główne odsłonięcia mamy 

 w dolinie Opatówki, gdzie od Słaboszowie przez Międzygórze, Pielaszów, Do- 

 brzeszyce, Pęczyny i Zagrody ukazują się wszędzie luźne białe, drobnoziarni- 

 ste piaski z niewielką ilością glaukonitu, leżące bespośrednio na sylurze i de- 

 wonie. W Malicach leży pokład brunatnego iłu z lignitem, na ochrowo-żół- 

 tym piaskowcu. Tenże piaskowiec tworzy wzgórza pomiędzy Malicami i Sła- 

 boszo wicami. Przy Międzygórzu leży na białym piasku żółty ił łupkowy, na 

 nim zaś cienka warstwa ciemnego iłu łupkowego z gniazdami słomiasto-żółte- 

 go marglu i menilitu. W górnej części parowu Międzygórskiego pokład bru- 

 natnego iłu grubieje, staje się bardziej piaszczystym i zawiera pokład ziemi- 

 stego lignitu, przerosłego gipsem. Ponad nim następuje warstwa żółtego łupku 

 ilasto-piaszczystego, a nad nim wreszcie zlepieniec muszłowy górno-mioceński. 



Pomiędzy Międzygórzem i Pęczynami leży brunatna, lub czarna warstwa 

 lignitowa nad piaskiem. Około Tułkowic pośród lasu ukazuje się piaskowiec 

 twardy, czerwonawy, do kwarcytu podobny. 



Pomiędzy Tułkowicami i Zagrodami w parowie kilka odsłonięć wykazują 

 w najniższym poziomie szary ił łupkowy, na nim blado-ziełony piasek kwarco- 

 wy, nieco wapnisty, z wydzielinami szarawo -zielonego piaskowca w postaci du- 

 żych płyt lub kul niekształtnych, w których znalazłem dobrze zachowane 

 ośrodki i odciski zewnętrzne znanej już Puschowi z tej okolicy Y e n e r i- 

 c a r d i a i m b r i c a t a, a raczej formy pośredniej pomiędzy tą ostatnią 

 a Yeneric. angusticostata. U góry odsłonięcia ukazuje się mioceński 

 piasek cerithiowy, wapień litotamniowy i ławica Ostrea digitalina. 



Ponieważ Y en e r i c a r d i a i m b r i c a t a i Y e n e r i c. angu- 

 sticostata należą do liczby charakterystycznych skamieniałości parys- 

 kiego oligocenu i nigdzie w Polsce znalezione nie zostały, nadto charakter 

 litologiczny opatowskich warstw trzeciorzędowych, z wyjątkiem jedynie naj- 

 wyższej ich części, odpowiadającej złepom ceritliiowym i wapieniowi litaw- 

 skiemu, jest całkowicie odrębny od miocenu gałicyjsko-polskiego, nie jest 



