J. SIEMIRADZKI I E. DUNIKOWSKI. SZKIC GIEOLOGICZNY. 



87 



W południowej Kurlandyi z ZW w kształcie litery S wygięty, od Adamsłiof 

 i Wittenhof w Inflantach na południe do Dźwiny, przecina dolinę Aa pomiędzy 

 Bauske i Sałatami, dolinę Windawy pomiędzy Schrunden i Windaushof, wpojedyń- 

 czychodkrywkachsięgając na północ do Kirchliolmu, Tuckum, Hohenberg i Zabeln. 

 Miejscowości w granicach guberni Kowieńskiej położone, w których, podług Gre- 

 wingka, odsłania się formacyja dewońska, są następujące: w dolinie Memlna: Gr. 

 Memeishof, Eadziwiliszki, Wellekaln, Buthof, Pążewa, Krasting; w okolicy Birż: 

 Ostrów, Birże, Eypejki, Eomny, Montwiliszki; w dolinie rz. Muszy: Kommodern, 

 Kemiany, Sałaty, Przywienka, Smordon, Dauczogir, Kirdany, Pozwól, Pora piany, 

 Puszołaty, Szwabiszki, Pomusz, Pokrój; wreszcie luźne punkty: Kupiszki, Szadów 

 Szagory. 



Na utworze dewońskim leży w kilku miejscach w dolinie i dorzeczu Winda- 

 wy cienka warstewka białego wapienia, zawierającego charakterystyczne skamie- 

 niałości formacyi permskiej (cechsztejn), a mianowicie: Turbo T a y 1 o r i a- 

 n u s King., Schizodus Schlotheimi Gein., Schizodus 

 truncatus King., Pleurophorus simplex Keys., P. c o- 

 status Brown., Geryillia keratophaga Schlth, G. a n t i- 

 q u a Miinst., Astarte yallisneriana King., Janassa die- 

 tę a. Wapień cechsztejnu leży na dewonie przekraczające i jest odkryty w na- 

 stępujących miejscowościach: w dolinie Windawy w południowej Kurlandyi po- 

 między Gross Windaushof i Niegranden, na wschód stąd około Pampeln, w Wei- 

 tenfeld na Pd od Gross Autz, oraz w powiecie Szawelskim w Weggern, Klikolach, 

 Sugintach i Szablawce. 



Nadto z głębokiego otworu świdrowego w Purmallen koło Kłajpedy (Memelj 

 dobyto okaz Productus horridus, zdający się należeć do poziomu 

 nieco wyższego od permskich wapieni żmudzkich. W tym samym otworze świ- 

 drowym w Purmallen, który przy głębokości 522 stóp przebił warstwy górno 

 j środkowo-dewońskie, napotkano powyżej cechsztejnu, gruby na 137,6 stóp pokład 

 czerwonych iłów i piaskowców bez skamieniałości, odpowiadający dolno tryjaso- 

 wym czerwonym piaskowcom w Polsce i na górnym Szląsku i przykryty przez 

 warstwę kellowejską (Astarte puli a, Dentalium entaloides, 

 Pinna lanceolata, Trigonia aff. costata, Gryphaea 

 d i 1 a t a t a). 



Pokłady soli w Inowrocławiu w W. Ks. Poznańskiem, leżące pod wapieniem 

 jurajskim, podług wszelkiego prawdopodobieństwa należą również do utworów 

 róthu, jak wskazuje obecność gipsu w warstwach tego wieku, odkrytych przez 

 otwór świdrowy w Tucznej Babie pod Siewierzem. 



Utwory jurajskie wychodzą na powierzchnię w kilku miejscowościach na 

 północnej i zachodniej granicy regijonu Bałtyckiego. Należy tu nasamprzód dal- 

 szy ciąg krakowskiego i środkowo-polskiego utworu jurajskiego w kierunku ku 

 Kołobrzegowi, obejmujący odkrywki wapieni jurajskich na Kujawach, zarówno 

 w Królestwie Boiskiem jak w W.Ks. Poznańskiem, a mianowicie: po obu brzegach 

 Warty w pow. Łęczyckim i Tureckim około Uniejowa, Dąbia, Brudzewa; w Cie- 

 chocinku do głębokości 500 stóp nie przebito wapienia jurajskiego do końca; wre- 



