90 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



a s p e r U m Rouiller., Alaria Cassiope d'Orb., Bullinula stria- 

 tosulcata Zitt., Deutalium Parkinsoni Qu., Gryphaea 

 d i 1 a t a t a Sow., Lima duplicata Sow., Posidonia oruata 

 Qu., Geryillia ayiculoides Sow., C uc u 1 1 a e a s u b d e c u s s a t a 

 Gf., Macrodon R,ouilleri Trautsch., Astarte striatoco- 

 s t a t a Gf., Astarte ungulata, Protocardium concinnum Buch., 

 Cardium cognatum Phill., Saxicav'a dispar Desl. Gonio- 

 raya litterata Sow., G. trapezicosta Pusch., Rhynchonella 

 yarians, Waldheimia Trautscholdi Neum. 



Najwyżej wreszcie leży w Popielanach gruby pokład czarnej gliny mikowej, 

 przesiąkłej pirytem, w której ze skamieniałości tylko Astarte elegans 

 Sow. rzadko się znajduje. W tym samym poziomie w Niegranden znajdują się 

 duże buły pirytu, zawierające liczne okazy amonitów górnokellowejskich z ro- 

 dzaju Quenstedticeras i Cosmoceras oraz niektóre formy dolno • 

 oksfordskie, mianowicie Cardioceras cordatum. Warstwy jurajskie 

 w Niegranden zapadają ku południowi, w Popielanach natomiast ku północy, 

 należą przeto do dwu sfałdowań odrębnych, młodszych od jury brunatnej, lecz 

 starszych od górnej kredy. 



Kilka skamieniałości górnojurajskich (Rhynchonella inconstans 

 Sow., Waldheimia insignis, Ostrea rastellaris, Cidaris co- 

 ronata, C. Blumenbachi) znalezionych przez Giedroycia w puszczy Biało- 

 wieskiej w postaci głazów narzutowych dowodzi obecności w tej okolicy 

 nieznanego dotychczas pokładu tej formacyi. 



Utwór kredowy pokrywa cały prawie obszar regijonu bałtyckiego ukazu- 

 je się wszakże tylko rzadko w postaci ocalonych przez abrazyją trzeciorzędo- 

 wą płatów i wysepek, jedynie w PdW części terenu; na Litwie pokład kre- 

 dowy jest jednolity, jakkolwiek i tutaj z pod bardzo grubej warstwy napły- 

 wów dyluwijalnych w niewielu miejscach i to prawie zawsze na szczytach wzgórz 

 najwyższych się odsłania. 



W całej zachodniej części terenu aż po Bug, Narew i Niemen, gdzie się oli- 

 goceńskie gliny szeroko rospostarły, utwór kredowy na powierzclmię nigdzie nie 

 wychodzi i jedynie głębokie wiercenia obecność jego pod oligocenem stwierdziły. 

 Trejdosiewicz wymienia kredową opokę z dna niegłębokiej studni w Puczniewie 

 w powiecie Łódzkim oraz podaje, że podobne margle wapienne ukazują się również 

 dalej ku zachodowi w powiecie Łęczyckim (Poddębice) i Tureckim (Skęczniew 



1 Kraski); w kilku otworach świdrowych pomiędzy Ciechocinkiem i Kołem 

 Kosiński znalazł pod oligocenem pokład opoki kredowej, a liczne i dobrze 

 zachowane skamieniałości w Poddębicach przez Jentscha zebrane wyka- 

 zują wiek Senoński. 



Przy Toruniu na dnie studni głębokiej napotkano pod oligocenem margiel 

 kredowy. 



W Prusach zachodnich napotkano warstwy kredowe w Hermannshohe przy 

 Bischofswerder (Cidaris, Spatangus, Pentacrinus Agassi- 



2 i, zęby rybie, ułamki ostryg, mszywioły) na głębokości 182 metrów. 



