J. SIEMIRADZKI I E DUNIKOWSKI. SZKIC GIEOLOGICZNY. 



93 



można, że się u nas kopalna fauna morska w niejednem miejscu, zwłaszcza 

 w Płockiem i na Kujawach, znaleść powinna. 



Wiek dolnooligoceński gieologowie pruscy przypisują: a) Morskim piaskom 

 i iłom, zawierającym fosforyty (Ostrea yentilabrum, Pecten bel- 

 licostatus, Spondylus Bucliii, Leda perovalis, Car- 

 d i u m H a u s m a n n i, C e r i t li i u m 1 a e v u m, P 1 e u r o t o m a B e y- 

 r i c li i Pilili., PI. subconoidea d'Orb., Pleur. Bosąuetr Nyst., 

 Yoluta decora Beyr. i t. d.). W środkowych Niemczech, pod niemi leży 

 jeszcze słodko-wodny utwór lignitowy, którego brak na wschodzie, b) Zielo- 

 nym piaskom glaukonitowym formacyi bursztynowej Samlandyi, przykrytym 

 przez piaski i iły lignitowe, do środkowego oligocenu należące. W bursztynie, oprócz 

 owadów i pająków, znaleziono mięczaki charakterystyczne dla dolnego oligocenu, w 

 wyżej leżących zaś piaskach,t. z w. szczecińskich, — lignity zawierające środkowo- 

 oligoceńskie rośliny : S e q u i a, F i c u s, G 1 y p t o s t r o b u s, Garde- 

 nia, Alnus, Cinnamomum etc. 



Oligocen środkowy składa się częściej z piasków i piaskowców (piaski 

 szczecińskie i magdeburskie), częścią z glin plastycznych (gliny septaryjowe). 



Te ostatnie w Prusach zawierają obfitą faunę zwłaszcza otwornic i mięcza- 

 ków (Cristellaria, Nodosaria, Truncatulina, Trilocu- 

 lina, Rotalia, Pecten permistus Beyr., Leda Deshaye- 

 siana Duch., Nucula Chasteli Nyst., Axinus obtusus Beyr., 

 Fusus Konincki Nyst., Fu sus multisulcatus Nyst., B o r- 

 sonia gracilis Sandt., Tornatella globosa Beyr., C y p r i- 

 na rotundata Br., Aporrhais spe ciosa SchL, C r y p t o- 

 don unicarinatus Nyst., Astarte Kiexii Nyst., N e a e r a 

 cl a V a Beyr., Natica Nysti d'Orb., Fusus elatior Beyr,, F. 

 elongatus Nyst., Fusus rotatus Beyr., Pleurotoma tur- 

 b i d a Sol., PI. S c 1 y s i i Kon., PI. regularis Kon., PI. i n t o r t a 

 Broc, PI. laticlayia Beyr., PI. flexuosa Gf., PI. Konincki 

 Nysti, P I. V o Ig er i Phill.). 



Tak zwany piasek szczeciński kwarcowy z glaukonitem przykrywa bespo- 

 średnio glinę septaryjową i zawiera: Pectunculus Philippi Desh., 

 Cardium cingulatum Gf. i Cyprina rotundata Braun. 

 Oligocen górny składa się z drobnoziarnistych piasków kwarcowych z miką, 

 leżących na środkowym oligocenie, względnie w spągu formacyi lignitowej. Znale- 

 ziono w nich: Cassis Rondel eti Bast., C. megalopolitana 

 Beyer., Nucula Chasteli Nyst., Arca rudis Lam., P 1 e u r o- 

 t om a Duchastelii Nyst., Bulla acuminata, Volvula fu- 

 sus, N a t i c a Nysti. Wreszcie prusko-pomorska formacyja lignitowa, na- 

 leżąca do dolnego miocenu, składa się z białych piasków, piaskowców i kwarcy- 

 tów, zlepieńców kwarcowych, szarych lub białych, częstokroć bardzo czystych 

 i plastycznych glin oraz pokładów lignitu. 



Utwory trzeciorzędowe w regijonie bałtyckim wypełniają kilka odosobnio- 

 nych zagłębi i są w znacznej mierze przez denudacyją późniejszą zniszczone, dla- 

 tegoteż napotykamy je sporadycznie zarówno w łożyskach rzecznych, jak i na 

 wyższych wzgórzach rozrzucone napozór bezładnie. Badania Berendta wykazały 



