J. SIEMIRADZKI I E, DUNIKOWSKI. SZKIC GIEOLOGICZNY. 



95 



został wapień ten jako jurajski, zdaje się to atoli rzeczą nieprawdopodobną, 

 zwłaszcza, że znamy utwory podobne w oligocenie w otworze świdrowym w 

 Solcu pod Łęczycą. 



O milę od Poznania, przy klasztorze w Owińsku nad Wartą leży pod gliną 

 dylu wij alną sina glina plastyczna z luźnemi kryształami gipsu i bułami kalcytu 

 krystalicznego, od 1—4' średnicy mającemi. Nieco dalej tuż nad Wartą ukazuje 

 się dwucalowa warstewka ciężkiego, żelazistego wapienia, przykrywaj ąca'pokład 

 sfero sy dery tu ilastego, burzącego się z kwasami i rospadającego na sześcioboczne 

 słupy. Pod syderytem następuje siwa glina poznańska, odsłonięta na brzegu 

 Warty pomiędzy Sierakowem i Starą Łęką. W glinie tej przy Oborniku obok 

 licznych kryształów gipsu widzimy wykwity ałunu, w górze zaś pokład zbitego, 

 sinawego wapienia. Przy Radzinie pomiędzy Obornikiem i Owińskiem tenże wa- 

 pień wraz z siwą gliną się pokazuje, a przy Starej Łęce sferosyderyt. 



Na południowej stronie Warty w kilku miejscach aż do okolic Kalisza na- 

 potkano glinę lignitową, toż samo w pobliżu Łęczycy, Rogowa, Pabianic do okolic 

 Radomska. 



Na lewym brzegu Wisły ukazuje się siwy ił z lignitem na przestrzeni od 

 Raciążka i Nieszawy do Włocławka, Brześcia Kujawskiego i Kowala. 



Siwa glina, niekiedy jasna, prawie błękitna, mniej lub więcej plastyczna 

 zawiera liczne kryształy gipsu (Włocławek, na drodze z Kowala do Dobrzynia) 

 pod Nieszawą, w otworze świdrowym przy Słońsku, bespośrednio nad jurą i pod 

 piaskiem dyluwijalnym. 



Po dłuższej przerwie ukazują się częścią siwe, częścią zaś pstre gliny pla- 

 styczne na lewym brzegu Wisły w Warszawie i okolicy, od Góry Kalwaryi do 

 Bielan; u szczytu leży gruboziarnisty szary piasek kwarcowy z ziarnkami czarne- 

 go lidytu, u spodu na dnie glinianek za rogatką Belwederską— miękki piaskowiec 

 szary, mikowy. Też same pstre gliny plastyczne przebił do głębokości 270 stóp 

 otwór świdrowy w Wildze, na prawym brzegu Wisły. 



Od Zakroczymia do Płocka i Włocławka prawy brzeg Wisły wysoki i stro- 

 my składa się z żółtej i brunatnej gliny, naprzemian z sinym iłem i niezliczoną 

 ilością drobnych warstewek lignitowych pomiędzy Płockiem i Dobrzyniem. Pod 

 Płockiem pierwszy z tych pokładów lignitowych ma 6 — 12 cali grubości, leży na 

 siwej glinie poznańskiej i jest w stropie przez brunatny ił przykryty. 



Inne wychodnie lignitu mamy w Prywilnie, w Bialskiej ekonomii, Biskupi- 

 cach i Głowinie. Pod Płockiem ukazuje się nadto piaskowiec podobny jak 

 w Brzeziu pod Koninem. 



Wprost Włocławka na prawym brzegu Wisły występuje, podług Puscha, 

 trzeciorzędowy zlepieniec muszlo wy, którego mi się odnaleźć nie udało. 



Poniżej Płocka, pomiędzy Myśliborzycami i Głowinem widzieć można nie- 

 wyraźne ślady iłów bitumicznych z kryształami gipsu; kryształy tego minerału 

 są pospolite w glinie przy Dobrzynie i Dublewie. 



Ciekawy jest wysoki brzeg Wisły pod Dobrzyniem: wychodzą tutaj na po- 

 wierzchnię liczne, mocno porozrywane pokłady lignitu na przestrzeni V4 milowej. 

 Grubość ich wynosi od 10—50 cali; zawierają one ziemisty lignit i drzewo 

 bitumiczne; układ ich częścią poziomy, częścią, zapewne wskutek osuwania się 



