J. SIEMIRADZKI I E. DUNIKOWSKI. SZKIC GIEOLOGICZNY. 



97 



4) Lignit 1^ 



5) Ciemnoczekoladowy drobny piasek — 2'. 



6) Żółtawy drobnoziarnisty piasek kwarcowy z czarnemi ziarnkami — 6". 



7) Zielonkawy piasek glaukonitowy z drobnemi okruchami feldspatu— 3". 



8) Żółtawy z wir kwarcowy z okruchami czerwonego i białego feld- 

 spatu— 3". 



9) Piasek glaukonitowy barwy seledynowej z bułami wapnistemi,^ zawie- 

 raj ącemi skorupy przegrzebków (P e c t e n)— 3'. 



10) Drobny biały piasek kwarcowy z glaukoniteni— 12'. 



Z powyższego przekroju jedynie NN. 9—10 niewątpliwie są trzeciorzędo- 

 wj^m utworem; wyżej leżące pokłady należą do dyluwijum najstarszego^ jak do- 

 wodzi tego obecność okruchów granitowych w NN. 7—8. Niezgodność uławice- 

 nia z górną gliną dyluwijalną, którą podnosi Grewingk jako dowód trzeciorzędo- 

 wego wieku, niczego nie dowodzi, gdyż w wielu miejscach zarówno w Prusach jak 

 Królestwie Polskiem (Gidle koło E^adomska, Trąbki i Parysów w pow. Garwo- 

 lińskim) oraz na Litwie (Narewka w puszczy Białowieskiej) górne i dolne dy- 

 luwijum leżą na sobie niezgodnie. 



Oprócz wyliczonych wyżej miejscowości, ukazują się zielone piaski oligo* 

 ceńskie na brzegu jeziora Szackiego przy źródłach Prypeci, przy Demidówce pod 

 Dubnera i Meżyryczu koło Ostroga na Wołyniu. 



We wschodniej części Polesia wołyńskiego pojawiają się opisane wyżej 

 kwarcyty, prawdopodobnie eoceńskie, ukazujące się na wschód od brzegu Słuczy, 

 a na północ Nowogrodu Wołyńskiego i Owrucza. Takież kwarcyty występują 

 na Litwie w Nalibockiej puszczy, podług Puscha w Poniemuniu powyżej Grodna 

 pomiędzy Prenami i Balwierzyszkami nad Niemnem, przy Pomuszu nad Muszą, 

 Talunach nad Lawenną, Pozwolu nad Niemnem, przy Wielkiem o 4 miłe na za- 

 chód Kowna i koło Szawiszek pod Wiłkomierzem, nad Wiliją. 



Świeżo odnalazł wreszcie Michalski utwory oligoceńskie w Policznie w po- 

 wiecie Kozienickim, guberni Radomskiej, w miejscowości znacznie oddalonej od 

 znanych dotychczas wychodni oligocenu, przez co wiek oligoceński dolnych warstw 

 trzeciorzędowych w dolinie Opatówki, położonych w tem samem zagłębiu, zyskuje 

 na prawdopodobieństwie. 



Główna rola na całym obszarze regijonu bałtyckiego przypada w udziale na- 

 pływom dyluwijalnym i aluwijalnym, nadającym wyłącznie charakter orogra- 

 ficzny tym okolicom. 



Utwory dyluwijalne (lodowcowe) należą na obszarze mapy niniejszej do 

 dość wyraźnie rozdzielonych okresów lodowych, a raczej do dwu wielkich oscyla- 

 cyj, które zlewają się ze sobą na granicy kurlandzkiej. Dyluwijum starsze, po- 

 chodzące z okresu pierwszego, poplioceńskiego, sięga do podnóża Karpat; dy- 

 luwijum młodsze natomiast nie przekracza północnego podnóża wyżyny środkowo- 

 polskiej, zatrzymując się u stóp gór Sandomierskich, Świętokrzyskich, Kieleckich, 

 Częstochowskich oraz wyżyny Lubelsko-Wołyńskiej. Bieg Pilicy, Wieprza 

 i Warty (od Radomska) prawie zupełnie ściśle oznaczają południową granicę lo- 

 dowca drugiego okresu. 



Pam. Fizyj. Tom XI. Dział H.— 13. 



