J. SIEMIRADZKI I E. DUNIKOWSKI. SZKIC GIEOLOGICZNT. 99 



wijaliiycli jest bardzo nierówną, a nierówności te wypełniają części warstwy 

 bespośrednio młodszej. 



W północnej części terenu, na Pomorzu pruskiem maksymałne wysokości 

 wszystkich warstw dyluwijalnych są nieco mniejsze z powodu obniżenia się 

 wybrzeży Bałtyku w okresie najnowszym. 



Dwa północne kanały erozyjne od swego początku ku zachodowi wrzyna- 

 ją się coraz głębiej w dyłuwijalne podłoże, odsłaniając zrazu piaski i żwiry 

 na przestrzeni aż do Narwi i Wisły, dałej zaś dolny margieł łodowcowy pier- 

 wszego okresu. Trzeci łianał poleski, mający bardzo słaby wogółe spadek, 

 odsłania w najniższych miejscach, w błotach pińskich, dyłuwijum dolne na pół- 

 nocnem sweni zboczu^ aż do wyżyny mińskiej — piaski, na południowej zaś wo- 

 łyńskiej stronie, współrzędny z piaskami łoss; Dyłuwijum górne do kanału po- 

 leskiego niedochodzi. 



Najwyższy punkt całej dyluwijalnej równiny przedstawiają okolice mia- 

 steczek Radoszkowicze i Raków w pobliżu Mińska Litewskiego, dochodzące 

 340 metrów nad poziomem morza. W okolicy tej podłoże grubego pokładu dy- 

 łuwijalnego tworzy kreda i ołigocen, nieodslonięte jednak tutaj, lecz w niż- 

 szych miejscach w stronę Borysowa i Nowogródka. 



Kolejne następstw^o warstw dyluwijalnych w Polsce jest zupełnie podob- 

 ne jak i w sąsiednich Prusach, a mianowicie: 



a) najniżej leży wyraźnie warstwowany błękitnawo-szary ił łupkowy, 

 naprzemian z warstwowanym drobnym piaskiem, zawierający faunę 

 dolnodyluwijalną, 



d) nad nim leży piasek i żwir lodowcowy, 



o) dolny margieł lodowcowy z głazami narzuto wemi, 



d) moreny czołowe starsze oraz warstwowane piaski okresu międzylo- 

 dowcowego; w południowej części terenu współrzędny z piaskami 

 loss stepowy, 



e) górna glina lodowcowa z głazami narzutowemi, 



/') młodsze moreny czołowe, poła kamieniste i piaski pojezierza prusko- 

 litewskiego. 



Seryja powyższa rzadko bywa kompletną, brak częstokroć warstw b, f, 

 niekiedy warstwa d bardzo słabo jest rozwinięta, a wówczas, jak to ma miej- 

 sce zwłaszcza na Żmujdzi, obie moreny denne leżą na sobie bespośrednio. 



i. Błękitny ił łiiplwwy, odpowiadający Glindowerthon pruskich 

 gieologów jest niebieskawo-szary, w wilgotnym stanie niekiedy czarny, zwię- 

 zły, twardy, zawiera w obfitości blaszki białej miki i warstwuje się naprze- 

 mian z drobnym szarym lub białawym, równie bardzo w mikę bogatym pias- 

 kiem. Głazy narzutowe są w nim wogółe rzadkie i drobne, jedynie odłamy 

 skał lokalnych. Ił ten (na równinie) nienapotykany powyżej 80 metrów nad 

 poziomem morza, tworzy podłoże wielu bagien, zwłaszcza zaś błot poleskich 

 na całej ich rosciągłości od jezior Włodawskich do Mozyrza. Widziałem go 

 w okolicy m. Brzeźnicy w pow. Noworadomskim, na dnie błot tamecznych, 

 w Warszawie na ulicy Marszałkowskiej i dalej ku Woli napotkano go we 

 wszystkich głębszych studniach, w Wilnie widzieć go można w bardzo pięk- 



