142 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA 



Gdzieniegdzie można w nim napotkać szczególny piaskowiec o lepiszczu sol- 

 nem, oprócz tego luźne bryły tak zwane egzotyczne kwarcytu, wapieni juraj- 

 skich, łupków krystalicznych i t. p. 



Ił solny przechodzi zwolna w warstwy wyższe mioceńskie, a mianowicie 

 w piaski z cerytyjami (warstwy cerytyjowe) lub w iły, w^ażne z tego powodu, 

 że miejscami (Myszyn, Karolówka) zawierają dość znaczne pokłady 0,5—1 m 

 miąszości węgla brunatnego. 



Co się tyczy dyluwijum, to rozróżniamy w Karpatach glinę dyluwijalną, 

 pozostałą ze zwietrzenia skał, dalej stare żwirowisko w postaci tarasów wzdłuż 

 dolin rzecznych, a wreszcie ciekawe ślady loduikowe na Czarnej Górze. Te 

 ostatnie są to zwały lodnikowe, złożone z porysowanych i wygładzonych brył 

 powyżej 1500 m wysokości. 



Tektonika karpacka, jakkolwiek na pozór zawiła,' jest w rzeczywistości 

 prosta i jednostajna aż do znużenia. Cała trudność w rozwiązywaniu i wytłu- 

 maczeniu budowy karpackiej polega tylko w tem, że skały częstokroć różne 

 wiekiem posiadają prawie identyczne cechy petrograficzne , tak że przy braku 

 skamieniałości trudno nieraz orzec, czy dwa odległe pokłady należą do siebie, 

 czy nie. 



Podobnie jak w inny cli górach pasmowych, tak i w Karpatach głównym 

 elementem tektonicznym jest fałd, złożony z siodła i łęku. Pomyślmy sobie po- 

 kłady pierwotnie poziome, zesunięte siłą działającą z południa we fałdy, a do tego 

 większą część fałdów obalonych na północ, to będziemy mieli obraz tektoniki kar- 

 packiej. Skutkiem więc tego, że osi fałdów pochylają się ku północy, upadają 

 wszystkie warstwy ku południowi, tak że upad południowy mniej lub więcej 

 stromy, jest panujący w naszym obszarze. 



Kierunek warstw zgodny z kierunkiem pasm górskich, to znaczy PuZ na 

 Pd W, czyli mniej więcej w 9 godzinie górniczej. 



To jest ogólny obraz tektoniki naszego terenu; modyfikacyje, jakie tu za- 

 chodzą, są podrzędnej natury. 



Takiemi są następujące zjawiska: 



1, Siodło (czyli antyklinala) pęknie przy silniejszem ściśnieniu, otrzyma- 

 my więc dwa rozerwane skrzydła, których przynależność oznaczają idealne lini- 

 je powietrzne. 



2. Dwie antyklinale, lub dwie synklinale łączą się ze sobą w jednę i t. p. 

 Uskoki są w Karpatach nie częste, znaczniejszych uskoków poprzecznych 



prawie niema, natomiast można skonstatować tu i owdzie uskok podłużny na gra- 

 nicy między dwoma horyzontami. 



Ciekawem jest rozłożenie poszczególnych formacyj. Ciągną się one, jak 

 wspomniałem, pasami, na wschodnio i środkowo-galicyjskich Karpatach; rospoczy- 

 nają młodsze formacyj e szereg pasów w ten sposób, albo widać nieprzerwane na 

 stępstwo warstw od miocenu podolskiego do karpackiego oligocenu (Karpaty 

 Kołomyj skie. Stanisławowskie), albo też bespośrednio za iłem solonośnym uka- 

 zują się w niezgodnem ułożeniu łupki menilitowe jako pierwsza skała karpacka 

 (Karpaty Stryj skie, Drohobyckie), 



