J. SIEMIRADZKI I E. DUNIKOWSKI. SZKIC GIEOLOGICZNY. 



145 



Wapienie rafowe. 



Podróżny, zapuszczający się wzdłuż Dunajca w głąb gór, zacłiwyca się w o- 

 kolicy Krościenka i Szczawnicy niezwykłym widokiem. Wśród łagodnych gór, 

 pokrytych bujną zielenią, a zbudowanych z piaskowca karpackiego wznoszą się 

 nagle w śmiałych zarysach białe wapienne skały, odbijające w rażący sposób od 

 otoczenia. Niemniej też i gieolog pozna wkrótce, że ma tu z innym utworem do 

 czynienia. Są to t. z w. rafy (skałki), także wapieniami ryfowemi zwane. 



Utwory te, sterczące w postaci wysp, a raczej szkopułów morskich, ciągną 

 się wielkim łukiem przez środek Karpat. 



Początek swój biorą w Węgrzech w komitacie Nitrzańskim koło Waag- 

 Neustadt, ciągną się potem przez komitaty Trenczyn i Arwę, przechodzą koło No- 

 wego Targu na ziemię galicyjską, poczem zakreśliwszy łuk nad Dunajcem, wraca- 

 ją na Węgry. 



W paśmie tem mamy rafy różnej wielkości: począwszy od potężnej kilkaset 

 m. wysokiej skały, aż do nikłej igły i małej bryły, zawierającej zaledwie kilka ku- 

 bicznych metrów. Na przestrzeni 100 kilometrowej między Nowym Targiem 

 a Paloczą naliczono około 2000 pojedynczych skałek, przyczem trzeba wziąć na 

 uwagę, że szerokość pasma wynosi co najwięcej 2 /m. Najpotężniejszą rafą w tym 

 pasemku jest skała Pienin wznosząca się do 982 m. wysokości, a przecięta Dunaj- 

 cem na dwie części. 



Galicyjskie rafy są zbudowane przeważnie z warstw średniego i górnego 

 jura (Dogger, Malm i Titon). 



Najzwyklejsze warstwy są: 



A. Dogger, 



■ 1. Łupek marglowy zawierający Harpoceras Murchisoni, o- 

 p a li n u s, etc. 



2. Biały i czerwony wapień krynoidowy. 



B, Malm i Titon, 



1. Wapień czorsztyński czerwony, zawierający ośrodki źle zachowanych 

 amonitów. 



2. Warstwy rogoźnickie, albo właściwe rafowe. Są to czerwone lub białe 

 wapienie bardzo bogate w skamieniałości: Phylloceras Zignodianum, 

 P h. T a t r i c u m, T e r e b r a t u la d i p h y a, T. B o u e i i t. d. 



Oprócz tego mamy tu gdzieniegdzie znaną f a c i e s a p t y c h o w ą w na- 

 stępstwie warstw powyższych. 



Wytłumaczenie sposobu powstania tych dziwnych i'ciekawych utworów gieo- 

 logicznych napotyka na znaczne trudności i trzeba przyznać, że wszystkie hipo- 

 tezy w tym względzie są niedostateczne. 



Pam. Fizyj. Tom XL Dział II. — 19. 



