146 DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



Podczas gdy jedni gieolodzy przyjmują, że skałki te sterczały już jako rafy 

 w morzu kredowem, inni przypisują wzniesienie się tychże ponad warstwy fli- 

 szu procesowi tworzenia się gór. Przy fałdowaniu się mogła antyklinala pęknąć, 

 przez co dolne warstwy wskutek dalszego ciśnienia bocznego przecisnęły się na 

 wierzch. Przytem trzeba mieć na uwadze, że w rafach napotykamy często wbes- 

 pośredniem sąsiedztwie dwie zupełnie różne facies (zwykła i aptychowa), pocho- 

 dzące prawdopodobnie z różnej głębokości morskiej. 



Utwory jurajskie przedstawiają więc już od początku nie jednostajną pły- 

 tę wapienną, lecz dwa pokłady o różnej miąszości i w różnej położone wyso- 

 kości, połączone ze sobą na pochyłem dnie morskiem warstwą pośrednią. 



Łatwo więc zrozumieć, że przy fałdowaniu się warstw musiały w tern 

 miejscu pozostać największe i najbardziej skomplikowane zaburzenia. 



Oprócz tego południowego posiadamy jeszcze i drugi północny pas rafo- 

 wych wapieni. Na północnej krawędzi Karpat napotykamy już w Morawii nad 

 Beczwą wapienne skały sterczące luźnie wśród formacyj piaskowców, a cią- 

 gnące się szerokim łukiem przez Morawiją i Szląsk do Galicy i. Tutaj tworzą 

 one w okolicy Inwałdu i Andrychowa dość znaczne rafy, powtarzają się jeszcze raz 

 w znacznie zmniejszonych rozmiarach koło Bochni, a wreszcie kończą koło 

 Przemyśla. 



Są to faktycznie rafy koralowe najwyższego morza jurajskiego (titonu), od- 

 znaczające się niezmiernem bogactwem dobrze zachowanych skamieniałości. Naj- 

 sławniejszą w tej mierze jest rafa w Strambergu w Morawii, chociaż i nasze galicyj- 

 skie skałki nie są ubogie. Phylloceras ptychoicus, Perisphinctes 

 transitorius, szczególniejsza grupa ślimaków t» j. N e r i n e e, małże, ra- 

 mionopławy, korale i jeżowce morskie— oto fauna tych raf górno -jurajskich. 



Tatry. 



Badając przekrój gieologiczny w Alpach, napotkalibyśmy przede wszy stkiem 

 pas piaskowcowy, który wiekiem i tektoniką odpowiada zupełnie naszemu kar- 

 packiemu. Po nim następuje pas wapienny, zbudowany z warstw formacyj me- 

 zozoicznych, ułożonych w porządku po sobie od starszych do młodszych, z kolei 

 przychodzi pas łupków paleozoicznych, aż wreszcie w środku Alp jako trzon 

 całej masy występują potężne skały granitu i gnejsu osłonięte jeszcze łupkami 

 krystalicznemi. 



Poznaliśmy, że w przeważnej części Karpat galicyjskich nie spotykamy 

 podobnej budowy gieologicznej, gdyż cała masa gór składa się z jednego tylko 

 pasu t. j. piaskowca karpackiego, czyli fliszu, podczas kiedy do budowy trzo- 

 nów krystalicznych i pasm wapiennych mezozoicznych, ułożonych w postaci rów- 

 noległych wstęg na tych jądrach krystalicznych, nie przyszło wcale. 



Inaczej się przedstawi rzecz, jeżeli nasz przekrój zestawimy sobie od 

 Krakowa w prostej linii na południe. 



