8 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



skiej (Zinger). Stąd, jak się zdaje, łukiem silnie wygiętym ku północy przechodzi 

 za Ural do Złotousta (Ledebour) i Ekateryneuburga (Clerc), a stamtąd znowu 

 przez całą Syberyją do Ameryki północnej. Poza tą granicą południową są 

 w środkowej Europie dalej na południe położone oddzielne wyspy fijolkalorfoucego\ 

 jedna maleńka w Badeńskiem, druga w Salzburgu, trzecia w Krainie, a na prze- 

 strzeni mapą objętej duża wyspa na Szląsku w powiatach opolskim i kozielskim, 

 oraz mała wysepka w Hcrodyszczu nad Seretem (Reliman), w pobliżu Tarnopola. 



W części zasiągu na mapie przedstawionej roślina rzadka, tylko w Inflan- 

 tach i Kurlandyi prawdopodobnie dość obficie rośnie, skoro Klingę zaznacza, że 

 częściej się spotyka, niż V. p a 1 u s t r i s L. 



249x251 V. palustris uliginosa. Grrab. Rzadki hibryd notowany pod 

 Opolem na Szląsku (Garcke, Fiek) i av Rząsce pod Zabierzowem, w okolicach 

 Krakowa (Raciborski). 



251. Fijołek bagnowy. V. uliginosa Besser (1809), Sclirad (1810). 

 V. f e n n i c a Steph (non Nyland). Zasiąg ma kształt trapezu, którego pedsta- 

 wą linija ; Środkowe Niemcy — Kursk, a równoległą od podstawy : Środkowa 

 Szwecyj a— Południowa Pinlandyja. Poza trapezem na południu leży w Kroacyi 

 i Karnioli oddzielna wyspa fijolha hagnoicego^ druga w Mołdawii. Ale i wspomnia- 

 ny trapez jest raczej zbiorowiskiem większych i mniejszych wysp porozdzielanych 

 wielkiemi przestrzeniami. Może po dokładniejszych poszukiwaniach przestrzenie 

 te się zmniejszą, a może przeciwnie przy wzrastającej kulturze rolnej i osuszaniu 

 bagien, wyspy z ['tjoł/nem bagnowijm będą zanikały. Dziś przedstawiają się tak, 

 jak je wykreśliłem na mapie 15 pod literą otoczywszy kolorem większe lub 

 mniejsze grupy znanych stanowisk. Tylko na Szląsku i pod Krakowem stano- 

 wisk tych dość dużo, na innych wyspach z literą a bardzo mało. 



252. Fijołek cień lubiący. V. p o r p h y r e a Uechtr. V. s c i a p h i 1 a 

 Auct (non Koch), Dotąd tylko znajdowany w górach szląskich (M. 15, Z>), w o- 

 kolicy Lubawy (Liebau). 



253. Fijołek pagórkowy. V. c o 1 1 i n a Besser. V. u m b r o s a Hoppe 

 V. h i r t a p u m b r o s a Neilr. Granica północna zasiągu z półwyspu iberyj- 

 skiego przechodzi do południowej Francyi, Szwaj caryi, Niemiec, północnych 

 Czech, gdzie i'ośnie obficie i skąd przechodzi na przestrzeń naszą mapą objętą 

 na Szląsk (M. 16, d) w góry koło Lubawy (Liebau). Stamtąd idzie w góry Świ- 

 dnickie, potem w okolice Niemczy (Nimptsch) i do Karniewa (Jagerndorf). Prze- 

 kroczywszy Odrę, dostaje się do Torunia, Chełmna (Culmj, Świecia (Schwetz), 

 Grudziąża, a stamtąd niewiadomemi drogami na Litwę i do Kurlandyi. O prze- 

 bywaniu tego fijołka na Litwie pisze Jundziłł (jako o odmianie Y. h i r ta e) i Le- 

 debour, powołując się na Eichwalda. Stanowisk nie wymieniają, również Klingę 

 nie wyszczególnia kurlandzkich i inflanckich. Dalej na północ roślina znajdo- 

 wana w Pskowie (Batalin. Dodatek do flory), w Twerze (Bakunin) i w Finlandyi 

 (Nyman). Więc z Kurlandyi trzeba tam granicę północną prowadzić, a z Finlan- 

 dyi przez środkową Rossyją do Kazania i przez Syberyją nad Amur i do Japonii. 

 Poza tą północną granicą jest odosobniona placówka w południowej! Norwegii- 

 Zasiąg w zachodniej Europie jest bardzo wąski, bo granica południowa z półwys- 

 pu iberyjskiego posuwa się ku wschodowi przez Szwajcaryją, wyminąwszy Wło- 



