18 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



Najczęściej spisy roślin żadn3^cli odmian krzyżownicij pospolitej nie podają 

 i dlatego jeszcze nie można kreślić ich zasiągów 



279. Krzyżownica czupryno ^ata. P. c om osa Sclik. Granica północ- 

 na zasiągu, przeciąwszy Skandynawiją, przechodzi do Pefcersbui'ga, guberni wo- 

 łogodzkiej, wiackiej, potem ciągnie się przez cala Syberyją. Granica zachodnia 

 z Holandyi przez Francyją prowadzi do północnych Włoch. Granica południowa 

 z Włoch idzie do Grecyi, Turcyi i przez północną Azyją do Chin. 



Krzyżownica czupryno wata rośnie więc na całej przestrzeni mapą objętej* 



W Kurlandyi, Inflantach, w mińskiem i na Ukrainie częstsza od gatunku 

 poprzedniego, w bardzo wielu miejscowościach i w górach rzadsza. 



Rogowicz na Ukrainie odróżnia odmianę m a j o r=P. Wolfgangiana 

 Besser. P. p o do 1 i c a DC jest u niego zapisana jako oddzielny gatunek ze sta- 

 nowiskami: Pawłówka w powiecie zieńkowskim (za Dnieprem) i Wychwatyńce 

 w powiecie bałckim. U Nymana P. p o d o 1 i c a DC jest synoninem P. c o m o - 

 s a e Schk, a P. Wolfgangiana Besser zupełnie niezamieszczona. 



Schmalhausen podaje dwie odmiany : 



a Wolfgangiana Bess. (sp). Kilka stanowisk ukraińskich i Wilno, 

 p mino r— pospolita, do której należy forma P. p o d o 1 i c a DC znajdo- 

 wana w Bessarabii i na Podolu, koło Bałty. 



280. Krzyżownica gorzka. P. a m a r a L. Granica zachodnio-północna 

 prowadzi z południowej Francyi do Finlandyi. Granica północna z Pinlandyi idzie 

 do gubf^rni archangielskiej, permskiej i przez całą Syberyją. Granica południowa 

 z Francyi przechodzi do północnych Włoch, Dalmacyi, Kroacyi, Rumunii, na Buko- 

 winę (M 15, i\ na Podole pod Lityn (Andrz.), przez Wołyń do Owrucza (Rogo- 

 wicz |, za Dniepr do Nieżyna, Staroduba, Mglina (Rog.) i do guberni kałuskiej. 

 Czy tu skręca przez Krym i Kaukaz do Syberyi, czy idzie prosto przez Sym- 

 birsk na Ural, a oddzielny jest zasiąg krymski i kaukaski, nie umiem objaśnić. 



Krzyżownica gorz/fans, części zasiągu mapą objętej jest bardzo rozrzucona. W 

 Prusach rzadka. Najwięcej na Litwie i w Inflantach, a pod Tatrami dużo. Na Szląs- 

 ku i w zachodniej Pomeranii rośnie tylko jako yarietas paryiflora Neilr. 

 czyli P. austriaca Cr.=P. d e c i p i e n s Bess. Odmiana ta prócz pro wincyj wy- 

 mienionych, po całej przestrzeni zasiągu jest u nas rozrzucona wraz z główną formą. 

 Na wyższych górach spotyka się v a r. g r a n d i f 1 o r a Neilr, 

 Rogowicz na Zadnieprzu odróżnił var. genuina Koch, 



281. Krzyżownica alpejska. P. a 1 p e s t r i s Rchb. Roślina górska Alp, 

 gór Serbii, Bośni, Hercogowiny, Czarnogórza i Siedmiogrodu. Na przestrzeni 

 mapą objętej tylko w Tatrach (M 15, /rj. 



282. Krzyżownica karpacka. P. carpatica Wołoszczak. Roślina 

 do poprzedniej zbliżona, rośnie tylko w Karpatach Pokucia (M 16, c) na wyso- 

 kościach, przechodzących 1500 ?n nad poziom morza ( Woł). 



283. Krzyżownica bagnowa. P. depressa Wender. P. s er pyli a- 

 cea Weihe. Roślina zachodnio i środkowo europejska, przebywająca blisko 

 przestrzeni naszą mapą objętej, bo w południowej Szwecyi, w Gryfii, w Saksonii, 

 w Czechach i Siedmiogrodzie. Koch oraz Schlechtendal z Langethalem piszą, 

 że rośnie w zachodnich Sudetach. Piek nie zalicza jej do Flory Szląska, 



