K. ŁAPCZYŃSKI. ZASIĄGI ROŚLIN. 



31 



Persyi i wgiąb Azyi. Granica wschodnia nie przekracza Ałtaju. Poza temi gra- 

 nicami: w Sycylii. 



Łyszczec wieehojcaty najczęściej spotyka się na stepach i należy do roślin 

 nazywanych perekatijpole przez małoruskich stepowych mieszkańców. Przed ob- 

 jaśnienieni tej nazwy, posłuchajmy jak Sclilechtendal z Langetlialem zaczynają 

 opis tego łyszczca (Tom 12. 1883 pag 62): ., Roślina wysokości 1—2 stóp, tworzy 

 z licznych, trzydzielnych cieDkich gałązek prawie kulisty krzak^'. Dodawszy, 

 że gałaski są mocne, sprężyste, silnie razem spojone, a późną jesienią uschła kula 

 z łatwością oddziela się od korzenia, łatwo już domyślić się znaczenia pereka- 

 lypolc. 



W równych bezgranicznych stepach wiatry, niespotykając żadnych przesz- 

 kód, są nierównie silniejsze, niż w krajach pagórkowatych i lesistych. W połud- 

 niowo-wschodniej Europie klimat kontynentalny, więc w zimie mrozy silne a opa- 

 du niewiele. Grdy śnieg na kilka cali ziemię pokryje, mróz schwyci, a silny ste- 

 powy wiatr powieje, odrywając suche krzaki od korzeni, następują bardzo charak- 

 terystyczne gonitwy, podskakujących mnogich tysięcy roślinnych kul, pędzących 

 po stepie z chyżością wiatru. 



Lat temu 46 olbrzymi step między Donem i Stawropolem był bardzo mało zalu- 

 dniony, bo tylko przy drodze pocztowej (kolei żelaznej nie było) co kilka mil spoty- 

 kała sięsłoboda, a na wschód od drogi aż do Kaspijskiego morza — stepowa pusty- 

 nia, nawiedzana przez nielicznych koczujących kałmuków. Nocując w jednej ze sło- 

 bód około Nowego Eoku, byłem świadkiem wielkiej radości małoruskich mieszkań- 

 ców. Gwałtowny wschodni wiatr nawiał przy budynkach ogromne sterty pereka- 

 łypola. Były to uschłe rośliny kilku gatunków, niektóre gładkie, inne kolczate, 

 ale wszystkie kształtów mniej więcej kulistych. Radość stąd pochodziła, że sło- 

 my na opał był już brak, a wiatr niespodzianie zaopatrzył mieszkańców słobody 

 paromiesięcznym materyjałem opałowym. 



320. Łyszczec przerosły. G. p e r f o 1 i a t a L. G. t r i c h o t o m a 

 Wend. G.- s a b u 1 o s a Stev. Roślina południowej Rossyi europejskiej, Kau- 

 kazu, stepów kirgiskich i Turkiestanu. Na przestrzeni mapą objętej tylko nad 

 Dnieprem (M. 18, i), przy ujściu rzeki Konki (Andrz. Rys. b. Ciąg 2-gi 

 str. 36). 



321. Łyszczec pagórkowy. G. collinaStey. G. Strutium Fenzl. 

 ap. Ledeb. (non L). Roślina o bardzo małym zasiągu. Granica północiia (M 18 

 k) z Kamionki nad Dniestrem (Andrz„ R, b. 48) idzie do Aleksandrówki nad Bo- 

 hem (Andrz. R. b. 32) i do ujść rzeki Konki do Dniepru (Andrz. R. b. Ciąg 2. 36). 

 Granica zachodnia przechodzi przez Besarabiją, południowa prowadzi wybrze- 

 żem czarnomorskiem, a wschodnia ciągnie się w pobliżu lewego brzegu Dniepru 

 od morza do ujść Konki. 



322. Łyszczec skupiony. G. glomerata Pall. Zasiąg dość wąskim 

 pasem ciągnie się ponad morzem Czarnem od. Dobrudży do Kaukazu, obejmując 

 Krym. Granica północna zasiągu wkracza na przestrzeń mapą objętą 'ponad Bo- 

 hem od Wozniesieńska do Bohopola (Andrz., SchmaL, Paczoski). 



323. Łyszczec dwudzielny. G. m u r a 1 i s L. G. s e r o t i n a| Hayn- 

 Gi*anica północna przeciąwszy Skandynawiją i Finlandyją wiedzie do guberni oło- 

 nieckiej, wołogodzkiej, kostromskiej, kazańskiej i za Ural do Syberyi. Granica 



