K. DRYMMER. SPRAWOZDANIE Z WYCIECZKI BOTANICZldJJ. 



43 



cowej, zatamowana pod Puławami, jak wykazuje w swej pracy p. Siemiradzki, 

 skierowała się korytem Pilicy i jej dopływu Luciąży (od Sulejowa) do łożyska 

 Widawki i Warty. 



Jakie pokłady gieologiczne zalegają pozostałe miejscowości powiatu sieradz- 

 kiego i cały turecki, dotąd nie wiemy. 



O roślinności kilkudziesięciu mil kwadratowych tych okolic można było po- 

 wiedzieć tylko tyle, że niestrudzony prof. Jastrzębowski zebrał około Złoczewa 

 Oenanthe fistulosa L., na tem się zaczyna i kończy znajomość flory miej- 

 scowej. Ta zaś powinna budzić szczególny interes. Rzeka Warta, biorąc począ- 

 tek w południowych okolicach Królestwa, unosi nasiona mnóstwa roślin, właści- 

 wych tym stronom, aby następnie złożyć je na brzegach miejscowości bardziej 

 posuniętych ku północy. Otóż bardzo ciekawą jest rzeczą, jak daleko na północ 

 znajdują warunki odpowiednie dla swojego rozwoju rośliny południowe naszego 

 kraju. Linija, wskazująca północną granicę rozmieszczenia jakiejkolwiek rośliny 

 południowych okolic Królestwa, przy przecięciu Warty dość zapewne będzie wy- 

 giętą ku północy. Lecz liniją taką można nakreślić dopiero po zbadaniu szCzegó- 

 łowem flory brzegów Warty, jako też i sąsiednich miejscowości. Właśnie dla ze- 

 brania materyjału, mającego z czasem powyższe szczegóły wykazać w istotnem, 

 prawdziwem świetle, a przedewszystkiem dla zaznajomienia się z roślinnością po- 

 wiatu tureckiego i sieradzkiego, od 17 Czerwca do 16 Lipca 1889 r. odbyliśmy z p. 

 Edmundem Znatowiczem, studentem nauk przyrodniczych, wycieczkę botaniczną. 

 W tym czasie zwiedziliśmy okolice pomienionych powiatów, położone na wschód 

 linii: Turek, Sieradz i Złoczew oraz kilka miejscowości powiatu łaskiego i wie- 

 luńskiego, leżących blisko Warty na granicy z sieradzkim. 



Lasy w zwiedzonych przez nas miejscowościach składają się przeważnie 

 z jednego gatunku drzew, mianowicie sosny, świerków w nich mało, jodła ukazuje 

 się w większych ilościach w Podłężycach a szczególniej w lasach rozdzialskich, 

 dalej dąb i gdzieniegdzie brzoza i olsza; buki (kilkanaście drzew) widzieliśmy tyl- 

 ko w Podłężycach. 



Podszycie lasów, jak zresztą w całym kraju, stanowi jałowiec (J u n i p e - 

 rus communis L.), leszczyna (Corylus Avellana L.), kalina (Vi- 

 burnum Opulus L.), trzmielina (Evonymus europaeus L.), wszak- 

 że nigdzie nie zauważyliśmy wiciokrzewu (Lonicera Xylosteum L.), 

 rzadko i w małej ilości znajduje się klon krzewowy (Acer campestre L.), 

 bez pospolity (S a m b u c u s n i g r a L.) i bez koralowy (S a m b u c u s r a- 

 c e m o s a L.). Popod wspomnianemi krzewami, lub też wprost pomiędzy wyso- 

 ko w górę strzelaj ącemi pniami drzew rosściela się kobierzec borówki (Y a c c i - 

 nium Myrtillus L.), lub wrzosu (C a 1 1 u n a v u 1 g a r i s Salisb.), po- 

 przerzynany w miejscowościach wilgotnych łochynią (Yaccinium uligino- 

 s u m L.) i rzadziej bagnem (L edum palustre L.); w lesie miejskim, nale- 

 żącym do Turka, kobierzec taki z mącznicy (Arctostaphylos Uva ursi 

 Spr.) świeci jasną zielenią na ciemnem tle igieł sosnowych i jasnego piasku. 



Wczesna gorąca wiosna, upalne lato (przynajmniej do połowy Lipca), panują- 

 ca w tych porach roku zeszłego susza, nie sprzyjały mniej więcej zupełnemu ze- 

 braniu flory zielnej. Rzeczywiście, w chwili rospoczęcia zeszłorocznej wycieczki, 



