44 



DZIAŁ m. BOTANIKA 



rośliny wcześnie na wiosnę kwitnące już dawno zniknęły; nieco później rozwijają- 

 ce swe korony, wskutek nadmiernego ciepła, przyśpieszyły swój rozwój i myśmy 

 e znaleźli przekwitłe, lub z przyczyny suszy, zwiędnięte. Wiele roślin nawet po- 

 spolitycł trzeba było szukać w miejscach wilgotnych, nisko położonych; napróżno 

 oglądaliśmy się za niemi na ich zwykłych stanowiskach na gruncie piaszczystym. 

 Nareszcie dodać winienem, że w chwili przybycia naszego nad Wartę łąki prawie 

 już były pokoszone, przeto trawy, turzyce i wiele innych roślin, lubiących miejsca 

 nie zacienione, otwarte, nie mogły i nie zostały dostrzeżone. 



Z przyczyn powyżej wyłuszczonych z inicyjatywy redakcyi Pamiętnika Fi- 

 zyjograficznego w roku następnym już sam odbyłem powtórną wycieczkę nad 

 Wartę, zwiedzając od 30 maja do 30 czerwca 1890 r. miejscowości, poznane już 

 jako odznaczające się bogatszą roślinnością, przyczem ciągłe deszcze stanowiły 

 poważną przeszkodę, niejednę burzę, lub deszcz ulewny trzeba było przetrzymać 

 w lesie, albo na otwartem polu, jednakże praca się opłaciła: zebranie kilkuset ro- 

 ślin, pomiędzy niemi kilku bardzo rzadkich, przynajmniej w części zmazuje z map- 

 ki p. Łapczyńskiego (Pam. Fizyjogr. T. IV, str. 173) czarną plamę oznaczającą, 

 że o roślinności powiatu sieradzkiego i tureckiego dotąd prawie nic nie wiedzie- 

 liśmy. 



W rozmieszczeniu kilku roślin zauważyliśmy pewne szczegóły, 

 Layatera thuringiacaL. licznie rośnie na linii od Podłężyc, 

 posuwając się ku północy, przez Kamionacz, Małków, Tondów do Wilczkowa; 

 w innych miejscowościach rośliny tej nigdzie nie spostrzegliśmy, zaś na pomienio- 

 nych stanowiskach napróżno szukaliśmy pokrewnej Malva Alcea L., która 

 zjawia się bardziej na wschód na linii Czepów, Niewiesz, Zadzim i Tymieniec pod 

 Zduńską Wolą. Ostatnia roślina jest bez porównania rzadsza od poprzedniej. 



Euphorbia Cyparissias L. w okolicy Sieradza bardzo pospo- 

 lita, idąc ku Turkowi, pokazuje się w znacznie mniejszej ilości, a pomiędzy temi 

 dwoma miastami położony Wilczków z gruntem żwirowatym jest oazą, pozbawio- 

 ną tej rośliny. 



Wszędzie w okolicach zwiedzonych pospolite Datura Strafnonium 

 L. i Hyoscyamus niger L. koło Turka wcale nie rosną. 



Genista tinctoriaL. notowaliśmy tylko na linii Zadzim^ Ralewi- 

 ce, Eozdziały, Wojsławice, Tymienice i Zapolice, t. j. we wschodnich częściach, 

 zwiedzonych powiatów. 



Nareszcie niżej przytaczamy miejscowości, w których zbieraliśmy, lub noto- 

 waliśmy rośliny: 



W powiecie konińskim: Grzymiszew 9 wiorst od Turka odległy. 



W poiuiecie tureckim, w okolicy Turka: las miejski, Grabieniec, Obrzębiu, 

 Zabrodzie albo Folusz, Kowale. Rogów i Przykona; 



w okolicy Uniejowa, na prawym brzegu Warty: Kościelnica, Czepów i Nie- 

 wiesz, na lewym: Człopy i Ewinów; 



w okolicy osady Dobry: Ostrówek, Wilczków, Ezymsko i Skęczniew; 



w okolicy miasteczka Warty: Ustków i Tondów. 



W powiecie sieradzkim, w okolicy miasta Warty, na lewym brzegu rzeki 



