94 



DZIAŁ III. ZOOLOGIJA. 



wiadomości spostrzeżeń nad kilku gatunkami wymoczków, które spotkałem w na- 

 lewkach siana w większej ilości, co mi pozwoliło doprowadzić spostrzeżenia do nale- 

 żytego stopnia dokładności. 



Podawane obecnie szczegóły stanowią cześć moich spostrzeżeń, dokonanych 

 w pracowni bijologicznej Warsz. To w. lekarskiego, pod kierunkiem prof. A. Wrześ- 

 niewskiego. Do niniejszego opracowania wybrałem formy, które z należytą do- 

 kładnością zbadałem, gdy tymczasem obserwacyje nad pozostałemi gatunkami, czy- 

 nione dorywczo, jak zwykle przy badaniu pierwotniaków, potrzebują jeszcze licz- 

 nych dopełnień i wskutek tego do ogłoszenia się nie nadają. 



Siana do nalewek używałem z różnych miejscowości kraju naszego, między 

 innemi z Tatr. W nalewkach tego ostatniego ukazywały się nieco odmienne for- 

 my, co prawdopodobnie zawdzięczać należy odmiennemu składowi chemicznemu 

 nalewki; na siano bowiem górskie składają się inne gatunki traw, ze znacznie więk- 

 szą domięszką ziół. 



Wymoczki, spotykane w nalewkach siana, pochodzą z cyst, które przylgnęły 

 do powierzchni wyschniętych roślin, jako też z unoszących się w powietrzu pra- 

 cowni i wpadających do naczynia, w którem nastawiono nalewkę. W parę dni po 

 nalaniu wody na siano, rospoczyna się gnicie, czemu towarzyszy obfite ukazywa- 

 nie się bakteryj, a następnie wiciowców (F 1 a g e 1 1 a t a). Wymoczki ukazują 

 się po upływie 1 — 2 tygodni, przyczem czas ukazania się ich zależy od gatunku 

 samego siana i temperatury pokoju, w którym nalewka stoi. Siano z miejscowości 

 błotnistych w ciepłej pracowni (podczas lata) gnije najprędzej i najprędzej daje 

 wymoczki, podczas gdy najdłużej trzeba czekać na gnicie i jego rezultaty z sianem 

 górskiem. 



We wszystkich nalewkach występują prawie wyłącznie wymoczki z rzędu 

 Steina H o 1 o t r i c h a, mieszczące się według najnowszej klasy fikacyi Butschlego 

 w rzędzie Gymnostomata oraz w podrzędzie Aspirotricha rzędu 

 Trichostomata. Prócz form opisanych w niniejszej pracy (Gr 1 a u c o m a 

 s c i n t i 11 a n s Ehrbg., sp., Colpidium colpoda Ehrbg. sp., C o 1 p i d i u m 

 n a s u t u m St. sp., Microthorax sulcatus Englm., C h i 1 o d o n d e n- 

 tatuś From. sp.,) napotkałem jeszcze następujące: 



a. z rzędu Gymnostomata: Coleps hirtus Ehrbg., S p a t h i- 

 d i u m s p a t h u 1 a O. F. M., L i o n o t u s f a s c i o 1 a Ehrbg. sp., C h i 1 o- 

 d o II c u c ul 1 u 1 u s O. F. M. 



1). z rzędu Trichostomata, podrz. Aspirotricha: Leuco- 

 p h r y s p a t u 1 a Ehrbg., Colpoda c u c u 1 1 u s O. F. M., P a r a m e c i u m 

 p u t r i n u m Clap. Lachm., Param, a m b i g u u m Englm., Param. Au- 

 r e 1 i a O. F. M., Param, caudatum Ehrbg., Cyclidium glaucoma 

 Ehrbg. 



Z podrzędu Spirotricha kilku przedstawicieli ma dział H y p o t r i c h a, 

 z działu zaś P e r i t r i c h a spotyka się rodzaje Yorticella i Opercula- 

 r i a. Dział H e t e r o t r i c h a i cała grupa acynet (S u c t o r i a) nie mają 

 w nalewkach" przedstawiciel i. 



Z niższych pierwotniaków spotyka się ameby i w ogromnych ilościach wi- 

 ciowce (F 1 a g e 1 1 a t a). 



