R. DMOWSKI. 8TUDYJA NAl:) WYMOCZKAMI. 



97 



wie dlatego, że wypatrzenie kierunku prążków związane jest z dość zuaczuemi 

 trudnościami, albowiem przy dobrem utrwaleniu preparatu i wysokich powiększe- 

 niach zabiera jeszcze sporo czasu. Istnienie tych braków i waga, jaką przywią- 

 zywać należy do ich zapełnienia, ze względów układniczych, skłoniły mię do zaję- 

 cia się przedewszystkiem zbadaniem wspomnianych stron morfologicznych. 



Olaucoma Scintillans Ehrbg. 



Tabl. IX, 1-5. 



Przy rospatrywaniu powierzchni brzusznej wymoczka (Tabl. IX, 1), w odle- 

 głości 74 długości ciała od jego przedniego bieguna, daje się spostrzegać otwór 

 gębowy prawidłowo eliptyczny z osią wielką, pochyloną względem osi ciała ku ty- 

 łowi i nalewo pod kątem mniej więcej ^0^. Szeregi rzęs i mieszczące je brózdki 



0 bardzo małej głębokości ułożone są w sposób następujący: leżące pośrodku biorą 

 początek przy tylnym brzegu otworu gębowego i dążą ku biegunowi tylnemu, zba- 

 czając trochę naprawo— leżące zaś po bokach okrążają otwór gębowy z przedniej 

 strony, idąc równolegle do jego brzegów, następnie zakręcają po obu stronach ku 

 tyłowi i dążą również ku biegunowi tylnemu. Brózdki rzęsowe strony grzbieto- 

 wej schodzą się na biegunie przednim w jednym punkcie, poczem ciągną się ku 

 biegunowi tylnemu w kierunku południkowym, o czem świadczą preparaty, odwró- 

 cone do patrzącego biegunem przednim (Tabl. IX, 2) i bokiem (Tabl. IX, 4). Brzeg 

 otworu gębowego, rospatrywany ze strony brzusznej, jest zupełnie wyraźny i mo- 

 żna dokładnie stwierdzić nieobecność na nim błonki falującej, o której mówią da- 

 wniejsze spostrzeżenia. Po przesunięciu śruby mikrometrycznej widzimy, że 

 otwór gębowy prowadzi do podługowatego przełyku (o e s o p h a g u s), z przodu 

 rosszerzonego, ku tyłowi zaś zwężonego, który na przecięciu podłużnem zajmuje 

 przeszło dwakroć większą przestrzeń, niż otwór gębowy. Do ścianki przełyku 

 przeciwległej otworowi gębowemu są przytwierdzone dwie błonki falujące, których 

 podstawy przebiegają równolegle do osi otworu gębowego i osi przełyku. Błonki 

 te u G 1 a u c o m a są znacznie większe, niż u innych form pokrewnych, prawdo- 

 podobnie dlatego, że wskutek braku rowu gębowego (p e r i s t o m i u m) prawie 

 wyłącznie na nich spoczywa funkcyja kierowania cząsteczek pokarmowych ku prze- 

 łykowi. Ruchy błonek, polegające na wzajemnem pochylaniu się ku sobie i ros- 

 chylaniu, odbywają się wewnątrz przełyku, przy czem brzegi błonek wychylają się 

 nazewnątrz, co można stwierdzić na okazach, zwróconych do patrzącego bokiem 

 (Tabl. IX, 4) lub biegunem przednim (Tabl. X, 2), a także badając poprzeczne prze- 

 cięcia optyczne w okolicy gęby (Tabl. X, 3). Na zwężonym końcu przełyku 

 znajduje się otwór, przez który cząsteczki pokarmowe dostają się do wnętrza ciała 



1 przy którym tworzą się zbiorniki pokarmowe. Otwór ten jest widzialny zupeł- 

 nie dokładnie na preparatach okazów, zwróconych do patrzącego przednim biegu- 

 nem ciała. 



Porównywaj ąc powyżej przedstawione szczegóły z opisami i rysunkami in- 

 Pam. Fizyj. Tom XI. Dział III~13. 



