122 



DZIAŁ III. ZOOLOGIJA. 



plarzów brózdy podłużnej, u innych zaś znajdowałem bardzo krótką, brózdkę, za- 

 czynającą, się od przedniego brzegu płata i zajmującą nie więcej nad długości 

 płata tego; z tego też względu nie mogę się zgodzić na kategoryczną definicj^ją Ei- 

 sena, który powiada, między innemi, o gatunku L. r u b e 11 u s : ,,L o b u s c e - 

 p h a 1 i c u s a n t i c e r o t u n d a t u s s u p r a t r a n s v e r s e s u l c a t u s... 

 p o s t i c e s u 1 c o u u o s a e p i s s i m e p r a e d i t u s, i n f r a s u 1 c o 1 o n g i- 

 t u d i n a 1 i". Co do nieobecności brózdy podłużnej na spodniej stronie płatu gło- 

 wowego, bliższym prawdy jest Eosa, który twierdzi, że w gat. L. r u b e 1 1 u s: 

 ;,L o b o c e f a 1 i c o e a 1 1 a s u a e s t r e m i t a i n c o 1 o r o e n o n łi a i n- 

 f e r i o r m e n t e s u 1 c o 1 o n g i t u d i n a 1 e'*. 



Siodełko wielkie, wyraźne, wystające, u wszystkich prawie obserwowanych 

 przezemnie form z 6 pierścieni złożone, w rzadkicli wypadkach z 7, a mianowi- 

 cie zajmuje ono pierścienie od 23, 24, 25 lub 26 do 28, 29, 30 lub 31; nie mogę 

 atoli potwierdzić obserwacyi Eosy, aby zajmowało ono zawsze pierścienie od 25 

 i 26 do 30 i 31. 



Otwór płciowy męski jako też otaczające tenże t u b e r c u 1 a v e n t r a 1 i a 

 słabo widoczne, umieszczone na 14 pierścieniu. T u b e r c u 1 a p u b e r t a t i s 

 na pierścieniach 27, 28, 29, 30 ; najczęściej obserwowałem tub. p u b e r t a t i s 

 na drugim, trzecim, czwartym i piątym pierścieniu siodełka. Brzegi siodełka od 

 strony brzusznej zgrubiałe; takież lekkie zgrubienia w postaci jednociągłych 

 wałeczków ciągną się z bokÓAV na stronie spodniej ciała, na jedenastu lub dwu- 

 nastu pierścieniach, położonych przed siodełkiem. Na egzemplarzach żywych 

 wszystkie segmenty środkowej części ciała wydają się jednakowo szerokie (pod 

 szerokością pojmuję tu rosciągłość pierścieni w kierunku poprzecznym od jednego 

 brzegu do drugiego). Na uśmierconych zaś, w egzemplarzach zachowanych 

 w spirytusie (zwłaszcza na takich, które podlegały uprzednio działaniu 3Vo i'Os- 

 tworu kwasu azotnego), występuje pewna osobliwość, wielce charakterystyczna 

 dla gatunku w mowie będącego, a mianowicie uderza nas odrazu, że pierwsze 

 siedem segmentów są mniejszej szerokości, następne mniej więcej w liczbie czter- 

 nastu są znacznie szersze, tworząc pas szei'oki, który pośrodku mniej więcej 

 w okolicy pierścienia 14-go jest najszerszy, ku przodowi zaś i ku tj^łowi zwęża 

 się. Pozą tym pasem ciągnie się aż do siodełka pas pierścieni nieco węższych, 

 lecz pomiędzy sobą równych co do szerokości. Osobliwość tę, na którą dotąd 

 uwagi nie zwrócono, uważam za bardzo charakterystyczną dla gatunku L. r u - 

 b e 1 1 u s. 



Co się tyczy ogólnej liczby pierścieni ciała, Eisen podaje 130--140; w jed- 

 nym wypadku znalazł tylko 106. Według Eosy, ilość pierścieni u form włoskich 

 od 95 do 120; u form krajowych znajdowałem ilość pierścieni od 85—150, a więc 

 ilość, wahającą się w szerszych granicach, niż u form szwedzkich i włoskich. 



Otworki grzbietowe dosyć wyraźne; zaczynają się pomiędzy 6 i 7 pierście- 

 niem od przodu. 



Co się tyczy ubarwienia, zaznaczymy, że przednia część ciała aż do siodełka 

 jest ciemno czerwonawa, wpadająca w brunatny lub fijoletowo-siny, zwykle mie- 

 niąca się barwami tęczy ; siodełko różowo lub żółtawo-białawe, pozostała część 

 ciała cielisto-różowa. 



