DR JÓZEF NUSBAUM. STUDYJA NAD FAUNĄ. 



123 



Pomiędzy formami krajowemi możnaby odróżnić dwie odmiany, jednę, posia- 

 dającą dwie lub jedne brózdę poprzeczną na stronie grzbietowej płata głowowego, 

 na spodniej zaś zaczątek brózdy podłużnej oraz pierścieni 125—150 i drugą— 

 z jedną brózdą poprzeczną na grzbietowej stroaie płata głowowego, bez śladu 

 brózdy podłużnej na stronie brzuszncy oraz z liczbą pierścieni 85 do 120. W osta- 

 tniej z wymienionych odmian niema tak znacznej różnicy pomiędzy 7-nia pier- 

 wszemi pierścieniami i 14 następnemi, jak w odmianie pierwszej. 



Gatunek ten natęży do najbardziej u nas rospowszechnionycli, przebywa 

 w ziemi, często bardzo w ogrodach (znajdowałem go między innemi w Łazien- 

 kacli w AYarszawie). 



Cratiiiiek: Lumbricus purpureus Eiseii. 



Synonimy : 



(?) E n t e r i o n c a s t a n e u m Savigny 

 (?) Lumbricus c a s t a n e u s Duges. 



Ciało walcowate, ku przodowi zwężone, ku tyłowi niekiedy przypłaszczone, 

 l^łat głowowy wielki, od przodu kolisto zaokrąglony: na górnej powierzchni posia- 

 da brózdę poprzeczną, a w tylnej jego zwężonej części, dzielącej segment gębo- 

 wy na dwie połowy, istnieją zwykle dwie wąskie brózdki poprzeczne; od spodu 

 brózdy podłużnej niema. Siodełko wyraźne, z sześciu pierścieni złożone, a mia- 

 nowicie zajmuje pierścienie 27— 32. Brzegi siodełka nie są od strony spodniej 

 zgrubiałe, w przeciwstawieniu do gatunku poprzedzającego. T u b e r c u 1 a 

 pubertatis zajmują także inne położenie, a mianowicie mieszczą się na 

 pierścieniach 28, 29, 30, 31. 



Ogólna liczba pierścieni sięga około 90; według Eosy, zdarzają się także 

 egzemplarze o 97 pierścieniach. 



Otwór płciowy męski wraz z otaczaj ącemi tenże i trudno zauważyć się da- 

 jącemi t u r b e c u 1 a v e u t r a 1 i a na jnerścieniu 14. Otworki grzbietowe 

 zaczynają się pomiędzy 5—6 pierścieniem. Z ogólnej postaci oraz z ubarwienia 

 żywe osobniki podobne są bardzo do L. r u b e 1 1 u s, są jednak znacznie mniej- 

 sze; gdy bowiem osobniki L. r u b e 1 1 u s sięgają do 120 mm, osobniki L. pur- 

 pureus dochodzą tylko do 30—50 //m. 



Gatunek ten u nas znacznie rzadszy, niż gatunek poprzedni; przebywa 

 w tychże samych miejscowościach, co i poprzedni. 



Gatunek: Lumbricus lierculeus Rosa. 



Synonimy: 



Lumbricus t e r r e s t r i s Lin. (partim) 

 E n t e r i o n h e r c u 1 e u m Sayigny. 

 Lumbricus h e r c u 1 e u s Duges. 

 Lumbricus a g r i c o ł a Hoffmeister (partim) 

 Lumbricus t e r r e s t r i s Eisen. (partim) 



