126 



DZIAŁ III. ZOOLOGIJA. 



c U 1 a p u b e ]• t a t i s tworzyły z każdej strony listewkę na segmentach 30, 31, 

 32." (str. 134 patrz M 13 literatury wyżej przytoczonej). 



Co się tyczy ogólnej liczby pierścieni ciała, znajdujemy tu dosyć wielkie wa- 

 hania; u form krajowych znajdowałem u różnych osobników od 120 do 150 pier- 

 ścieni. Eisen podaje dla form szwedzkich najwyższa liczbę 130; dla północno ame- 

 rykańskich 150. Eosa znajdował u form włoskich najmniejszą liczbę 104, ale 

 największa dosięgała nawet 248. IJde podaje dla form niemieckich 150 — ISO; ilość 

 więc pierścieni waha się u gatunku tego w szerokich bardzo granicach. 



Na ósmym^ dziewiątym i dziesiątym pierścieniu ciała zauważyć można zgru- 

 bienia parzyste na powierzchni spodniej, pozostające w związku z rozwojem zbior- 

 ników nasiennych (r e c e p t a c u 1 a s e m i n i s). Na osobniku żywym nie 

 widzę znacznej różnicy av szerokości (t. j. odległości od jednego brzegu ciała do 

 drugiego) pierścieni (wyjąwszy kilka najbardziej przednich, wyraźnie węższych); 

 na uśmierconych atoli (osobliwie 3Vo rost worem kwasu azotnego) i zachowanych 

 w alkoliolu osobnikach część przednia robaka przyjmuje charakterystyczną po- 

 stać pękatego ogórka, albo raczej cytryny i wtedy to łatwo zauważyć, że pierście- 

 nie 6, 7i8są najszersze, te zaś, które znajdują się przed niemi i poza niemi, są stop- 

 niowo coraz węższe; począwszy od 11 -go mniej więcej segmentu, szerokość tychże 

 jest jednakowa, tylko 14 wydaje się znów znacznie szerszym w skutek obecności 

 na nim silnie rozwiniętych t u b e r c u 1 a v e n t r a 1 i a. 



Otworki (pori) grzbietowe zaczynają się pomiędzy 9—10 pierścieniem. 



Co się tyczy ubarwienia, zaznaczymy, że przednia część ciała jest krwisto - 

 czerwonawa, wpadająca w siny, siodełko blado różowawe (na egzemplarzach 

 spirytusowych jest ono białe, reszta zaś ciała biato-szarawa); poza siodełkiem 

 barwa jest różowawo-żółtawa, przyczem boczne części ciała wpadają więcej 

 w żółtawy i błękitny, środek zaś w żółtawo-brunatny. 



Włożony do spirytusu wydziela nieznaczną ilość śluzu. Znajdowałem ten 

 gatunek w miejscach bardzo obfitujących w gnijące części organiczne, w pobliżu 

 obór, stajeń, gnojówek i t. d. 



Eospatrzywszy liczne bardzo osobniki gatunku w mowie będącego, możemy 

 zauważyć pośród egzemplarzy fauny krajowej dwa różne typy, które możnaby po- 

 czytywać za dwie odmiany gatunku A 1 i o 1 o b o p h o r a t u r g i d a Eisena, 

 a mianowicie; 1) odmiana mniejsza odpowiadająca formom opisanym dla fauny 

 szwedzkiej przez Eisena, a mianowicie : o największej ilości pierścieni ciała 120 

 i o 7—8 pierścieniach siodełka oraz 2) odmiana większa, o ilości pierścieni około 

 150, o 9—10 pierścieniach siodełka, bez wcięcia na przednim brzegu płata głowo- 

 wego, które to ostatnie dwie cechy charakterystyczne są natomiast dla odmiany 

 pierwszej. 



Gatunek: AUolobopliora mucosa Eisen. 



Synonimy : 



Enterion carneu m Sav. 



L u m b r i c u s c o m m u n i s, C a r n e u s Hoffm. 



