i 60 DZIAŁ I. METEOROLOGrIJA I HIDROGRAFIJA. 



W poniżej podanych tabelach, przyjęliśmy za zasadę rok meteorologiczny, za- 

 liczając do roku bieżącego Grudzień z roku poprzedniego cywilnego tak, że sze- 

 reg spostrzeżeń poczyna się od Grudnia 1812 i kończy na Listopadzie 1887. Oko- 

 liczność" ta spowodowała odmienne od p. Wilda wypadki roczne. Nadmieniamy 

 przytem, że niektóre dane od roku 1860 do 1880 różnią się od tych, jakie w Pam. 

 Fiz. 1. 1 znajdujemy. Dostatecznego wyjaśnienia tych niezgodności nawet od 

 Dra Kowalczyka powziąć nie mogłem. 



Jeśli sam kształt, a nadewszystko ustawienie deszczomierzów, nietylko pod 

 względem otoczenia ale głównie wysokości nad powierzchnią gruntu, utrudniają 

 porównanie wypadków rozmaitych postrzegaczy co do ilości opadu, to liczba dni 

 dżdżystych (rozumiemy i śnieżnych) przedstawia rezultaty bardziej jeszcze nie- 

 pewne. Jeśli najmniejszy deszcz lub przelotne płatki śniegu oznaczać mają dzień 

 dżdżysty, to liczba dni takich zależyć będzie od większej lub mniejszej baczności 

 spostrzegacza, jego trybu życia oraz czasu, który na obserwacyje poświęcić może. 

 Rolnik lub myśliwy, pędzący życie po większej części w polu, dostrzegą snadnie 

 najmniejszy opad, gdy tymczasem zajęty pracą gabinetową postrzegacz zauważy 

 podobne zjawisko jedynie podczas samych obserwacyj. Pierwsi otrzymają daleko 

 więcej dni dżdżystych niżeli ostatni. Nadto nie każdy spostrzegacz zadaje sobie 

 trud wymierzania każdorazowie strącenia atmosferycznego, łącząc mniejsze opady 

 z większemi i poprzestając na notowaniu w dzienniku: „deszcz" lub „śnieg" bez 

 podania ilości opadu. Słowem indywidualność spostrzegacza wielce tu na rezultat 

 wpływa. W celu uchylenia podobnych niepewnością. Wild od 1880 roku postawił 

 za prawidło dla wszystkich stacyj w państwie, ażeby do dni z opadem zaliczać ta- 

 kie tylko, w których ten ostatni w udometrze zebrany wynosi nie mniej jak 

 0,1 mm. Warunek przytem konieczny, żeby opad każdorazowie był mierzony. 

 Co do Warszawy ten ostatni warunek nie był podług p. Wilda stosowany przed 

 rokiem 1846 i tej okoliczności przypisuje on 1 ) > że liczba dni dżdżystych z przecię- 

 cia roku wypada w okresie 1803—1843 tylko 121,1, kiedy w okresie 1846 — 1882, 

 mając możność zastosowania nowego sposobu liczenia, znajduje on 144,7. Dla po- 

 łączenia tedy wszystkich obserwacyj mnoży pierwsze przez lu,7 /m, v 



Uwaga ta jakkolwiek może być słuszna, nie jest atoli wolna od zarzutu, 

 a mianowicie: kiedy autor oblicza okres do 1843 roku tylko, to dopełniając go do 

 1845 z oryginalnego dziennika i licząc lata meteorologiczne, otrzymujemy w prze- 

 cięciu rocznem 126,7, zamiast 121,1 dni dżdżystych, a przypuszczać uależy, że spo- 

 sób liczenia w tych dwu latach dodanych jak i opuszczonych przez/. Wilda 

 1837 — 1840 nie różni się od dawnego. Z drugiej strony peryjod od 1846 do 1882 

 składa się z dwu okresów bardziej od siebie różniących się, aniżeli powyższe 

 p. Wilda: 1846 — 1865 za lat 20 znajdujemy średnią liczbę dni dżdżystych rocznie 

 131,5, gdy tymczasem 1866 — 1882 za lat 17 mamy 160,5. Jeśli dwa te ostatnie 

 okresy z różaicą dni 19 łączy autor bez żadnej redukcyi, to dlaczegóżby okres 

 pierwszy, który podług naszego obliczenia przedstawia tylko 5 dni niespełna róż- 

 nicy od okresu 20-letniego, miał potrzebować poprawki i to podług wypadku śre- 

 dniego dwu tak bardzo różniących się okresów? Meprzy wiązując ślepej wiary 



l ) Die Regen-Yerhaltnisse cl. russischen Reiches, Anhang p. 25. 



