im 



DZIAŁ I. METEOROLOGU A I HIDROGRAFIJA. 



Wyraźniej tu jeszcze aniżeli w porach roku zarysowuje się charakter trzech 

 faz epoki mokrej: Grudzień i Styczeń w pierwszej fazie suche, przechodząc przez 

 drugą do fazy trzeciej, opad stopniowo powiększają, Luty zaś, Kwiecień, a szcze- 

 gólnie Maj zmniejszają tak, że ten ostatni staje się w końcu suchym; Marzec, Paź- 

 dziernik i Listopad górują w fazie drugiej podobnie, jak i Czerwiec, który począt- 

 kowo był suchy, Lipiec w pierwszej fazie najbardziej mokry, co zawdzięcza dwu 

 niezwyczajnym wylewom 1833 i 1844, miarkuje tę krańcowość w fazie drugiej, 

 okazując już stale każdego roku wysoką mokrotę, a wreszcie stał się najbardziej 

 suchym miesiącem; Sierpień znowu przeciwnie: w fazie górowania epoki mokrej 

 był miesiącem suchym, potem najbardziej mokrym. 



Widzimy tedy, że podczas górowania ciepłoty rocznej krańcowości opadu 

 miesięcznego w obu kierunkach spotykają się i wzajemnie znoszą, stąd ów niepra- 

 wdopodobny wypadek przeciętny pory letniej w epoce II. Zima, która z przecię- 

 cia najbardziej przyczyniła się do podniesienia opadu, ma w latach mokrych Gru- 

 dzień najmniej mokry. Meobfity jest również w przecięciu lat mokrych opad 

 w Maju i Wrześniu. 



Na 14 lat mokrych Sierpień wystąpił w charakterze mokrym 11 razy 

 Styczeń, Luty, Marzec i Październik po 10 „ 



Maj 9 „ 



Czerwiec, Lipiec i Listopad .... 8 „ 

 Grudzień, Kwiecień i Wrzesień po . \ 7 „ 



Co do stosunku miesięcy suchych do mokrych, ten się wyraża: 



w pierwszych 4 latach podczas wzrastania epoki mokrej jak 1 : 1,7 

 w następnych 5 „ „ górowania „ „ 1 : 2,5 

 w ostatnich 5 „ „ malenia „ „ 1 : 1,1 



z przecięcia 14 lat mokrych 1 : 1,7 



Z powyższego niepodobna nie przyjść do wniosku, że jeśli dla Warszawy ist- 

 nieje jakiś okres lat mokrych i suchych, to dotąd jednę tylko jego połowę, a mia- 

 nowicie mokrą, obejmującą lat 42, mamy przed sobą (tu należy i niepodany rok 

 1835); początek zaś i koniec naszego szeregu lat 75 należą w równej prawie mie- 

 rze do drugiej połowy tego okresu suchej, której końca czekać potrzeba. 



Poprzednio podałem liczbę średnią dni dżdżystych w każdym miesiącu z obser- 

 wacyj 73 lat, niemniej mamy podaną ilość średnią opadu ze spostrzeżeń 74 lat. 

 Obrachowawszy dla każdej z tych liczb błąd prawdopodobny, łatwo jest dostrzedz 

 zmienność roczną, która wyraźnie zarysowuje się tak co do częstości, jak i obfito- 

 ści opadu, albowiem różnice z jednego miesiąca do następnego i z jednej pory ro- 

 ku do następnej przewyższają granice błędów prawdopodobnych. Atoli poszuki- 

 wanie zmienności rocznej nie może być bespośrednio oparte na tych danych, a to 

 z powodu nierównej liczby dni w rozmaitych miesiącach; nierówność ta ruguje się, 

 dzieląc liczbę dni dżdżystych przez liczbę dni odpowiedniego miesiąca; otrzymany 

 ułamek wyrażać będzie częstość względną opadu w tym czasie. Podobnież, dzie- 

 ląc ilość opadu miesięcznego przez liczbę dni dżdżystych, otrzymujemy obfitość 



