200 



DZIAŁ I. METEOROLOGU A I HIDROGRAFIJA. 



czyli, że krzywa jednoroczna niedostatecznie charakteryzuje ogólny przebieg tem- 

 peratury w ciągu roku. 



Gdy jednak na wzmiankowanych promieniach odetniemy nie średnie tempe- 

 ratury dzienne z jednego roku, lecz normalne, otrzymane z pewnego szeregu lat, 

 wówczas krzywa okaże się regularniej sza i to im z większej liczby lat weźmiemy 

 normalne, tern regularniej szą będzie krzywa, tern mniej posiadać będzie maximów 

 i minimów — tern lepiej scharakteryzuje klimat uważanej miejscowości. Kształt 

 jej z przybytkiem lat coraz bardziej ustalać się będzie, okaże dążność do pewnej 

 granicy, której tern bliższa się stanie, im z większej liczby lat użyjemy normal- 

 nych. Ta krzywa graniczna najlepiej scharakteryzuje klimat miejscowości. 



Jaki kształt posiadać będzie krzywa graniczna, czy oprócz jednego niezbę- 

 dnego maximum i minimum (najwyższa i najniższa normalna temperatura dzienna 

 w roku) więcej ich jeszcze posiadać będzie lub nie, o tern stanowczo dziś jeszcze 

 sądzić niemożna; chociaż warunki, składające się na powstawanie temperatury 

 miejsc uczynią pierwsze przypuszczenie prawdopodobniej szem W każdym razie, 

 jakikolwiek mieć może kształt krzywa graniczna, przez nią dopiero zdeterminowa- 

 ne temperatury dzienne, jako charakteryzujące klimat miejscowości, kwalifikują 

 się do nazwy właściwie przyjętych normalnych temperatur dziennych. 



Krzywa taka, jako w przyjęciu swojem nosząca potrzebę posiadania spo- 

 strzeżeń z nieskończenie wielkiej liczby lat, oczywiście ściśle nakreśloną być nie 

 może, skutkiem czego chodzi przynajmniej o odszukanie takiej, która niewiele się 

 różniąc od krzywej normalnych z pewnej ograniczonej liczby lat otrzymanych, po- 

 siadałaby możliwie jaknaj regularniej szy kształt i własność, że gdyby zamiast rze- 

 czywistych temperatur zachodziły oznaczone przez szukaną krzywą, to ciepłota, 

 a za nią klimat danego miejsca nie uległby żadnej znaczącej zmianie. Tempera- 

 tury zdeterminowane przez taką krzywą możnaby nazwać wyrównanemi. 



W trzecim tomie warszawskiego „Pamiętnika fizyjograflcznego", zasłużony 

 autor na polu meteorologii, p. Apolinary Piethieiuicz, w dalszym ciągu swej pracy 

 pod tytułem „Zmienność temperatury rocznej w Warszawie", podał wyrównane 

 przez siebie normalne z 55 lat (od 1826 do 1880 r.) x ) temperatury każdego dnia 

 dla Warszawy. 



Rachunek swój oparł autor na znanym wzorze Bessla, 2 ) służącym do obli- 

 czania zjawisk peryjodycznych. 



(1) T n = T-\-a'sin (wp -f a') + a" sin (2ny + a") +... 

 gdzie T n , w zajmującym nas przypadku, jest szukaną wysokością wyrównanej tem- 

 peratury pewnego okresu czasu, np. dnia; zaś 2 7 ,a',tt",.-, a",... stałemi, oznacza- 

 jącemi się zapomocą dokonanych spostrzeżeń nad średnią temperaturą tych sa- 

 mych okresów czasu. 



Ponieważ wzór (i) stanowi szereg, przeto stałych: a', a",..., a', a",... można 

 użyć dowolną liczbę, a im więcej wyrazów szeregu użyjemy, tern ściślejsze, czyli 

 bardziej przybliżone do otrzymanych ze spostrzeżeń wypadną rezultaty. 



Ograniczywszy się do czterech wyrazów szeregu, otrzymał autor wypadki, 

 które tu powtarzamy w kolumnie 3 na str. od 207 do 218, a które jak się o tern ła- 



!) Wyjęte z 1 tomu „Pamiętnika fizjograficznego". 



2 ) Obacz Apolinarego Pietkiewicza „Meteorologija". Kraków, 1872, 



