28 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



Apatyt, zawsze idyjomorficznyi w wielkiej ilości; zawiera w sobie magnetyt; kry- 

 ształki jego mają rozmaita wielkość i zawierają w sobie niekiedy kanaliki z cieczą. 

 Kwarc jest w bardzo małej ilości. 



Złożenie skały nawskróś drobnoziarniste, hypidyj omorficzne, a składniki jej za- 

 stygły w następującym porządku: magnetyt, apatyt, cyrkon, hypersten, plagioklaz, 

 ortoklaz i kwarc. 



Skała należy do norytow, nieposiadającycli oliwinu i bardzo bogatych w ma- 

 gnetyt i apatyt. 



XV. Rodzina porfirytów. 



Tylko co opisany noryt za Bardami, w kierunku do Meżyryczki, przechodzi, 

 jak wspomniałem, w skałę bardzo doń podobną, różniącą się jednak złożeniem por- 

 firowem. Znaczne obnażenie jej znajduje się w łożysku Uszy, wiorstę za Bardami. 

 Na szarem tle skały (drobnoziarnistej) rozrzucone tu i owdzie znaczne kryształy 

 niebieskawego feldspatu oraz ciemnego dyjalagu. Obnażenie jest tak mało nad po- 

 wierzchnią napływ T u wystające, że świeżego okazu skały z większej głębokości po- 

 chodzącego, zwykłemi środkami niemożna było dostać*, zwłaszcza, że skała jest 

 nader twarda. Z tej też przyczyny nie dokonałem jej rozbioru chemicznego. 



Analiza mikroskopowa wykazała, że skała składa się z dwu pokoleń mi- 

 nerałów; do pokolenia starszego należą duże porfiryczne kryształy feldspatu 

 i dyjalagu; do młodszego zaś drobnoziarnista masa zasadnicza, złożona z tych sa- 

 mych gatunków minerałów, ale chemicznie różniących się i z niektórych innych. 



Minerały porfiryczne: 



Feldspat sodowo-wapienny, sądząc ze znikania światła, posiada skład: Abj An 4 

 (na Pc— 18°). Kryształy posiadają charakterystyczne dla labradorów igiełki 

 czarne, równolegle rzędami ułożone; jest on mętny wskutek kaolinizacyi; wrostki: 

 bioty t, magnetyt. W szczelinkach bardzo wiele limonitu. 



Dyjalag z charakteryzuj ącemi go centkami i blaszkami czworobocznemi czar- 

 nemi, ułożonemi równolegle do prążków łupliw 7 ości. Kąt znikania światła w tym 

 dyjalagu jest nie stały: od 40° do 54°. 



Masa zasadnicza: 



Feldspat sodowo-wapienny z własności optycznych należy do labradoru: znika- 

 nie światła na P=— 12°, na M= — 26°, stąd skład jego: K\ An 2 . Zazwyczaj 

 w ziarnach wydłużonych w kierunku M z nader licznemi i wyraźnemi igiełkami, 

 stanowiącemi właściwość labradorów. Wrostki: apatyt w znacznej ilości, ziarnka 

 magnetytu i pyroksenów; prócz tego męty roskładowe i wcieki limonitu. 



Hypersten w ziarnach koloru winno-różowego; pleochroizm silny: jasno-zielo- 

 ny i różowy; barwy interferencyjne nader jaskrawe: rubinowe do ciemno-zielo- 

 nej. Bardzo widocznem jest zrastanie się hyperstenu z dyjalagiem, na podobieństwo 

 prążków bliźniaczych plagioklazów. Kąt znikania światła blaszek dyjalagu w tych 

 zrostkach =23°. Wrostki: apatyt, magnetyt; przechodzi w biotyt. 



Dyjalag zdarza się rzadziej od hyperstenu, w ziarnkach okrągłych jasno-zie- 

 lonej barwy, z dobrze ujawnioną łupliwością. Kąt znikania światła=19°— 23°; 



