J. MOROZEWICZ. OPIS MIKROSKOPOWO-PETROGRAFICZNY. 29 



nie posiada tych wr ostko w, jakie ma dyjalag porfiry czny. Wrostki w nim sta- 

 nowią; magnetyt i hypersten. 



Biotyt bardzo rzadko zrasta się z magnetytem i hyperstenem, z którego 

 prawdopodobnie powstaje. Niekiedy zdarza się w oddzielnych blaszkach z bardzo 

 silnym pleochroizmem. 



Magnetyt występuje obficie w kryształkach i ziarnach, zwykle zrośniętych 

 z hyperstenem, lub innym minerałem zabarwionym. 



Apatyt w znacznej ilości, w postaci długich włókien z wyraźnie ujawnioną, 

 łnpliwością. Niekiedy włókna te są zgięte w kolano na kształt trawy. 



Szkła w masie zasadniczej niema. 



Złożenie skały porfiry czne. Minerały wydzieliły się w porządku następują- 

 cym: a) pokolenie porfiryczne: dyjalag (a) i feldspat (a); b) pokolenie młodsze, czyli 

 masa zasadnicza: magnetyt, apatyt, hypersten, dyjalag ((3), biotyt i feldspat (p). 



Skała należy niewątpliwie do rodziny porfirytów i odpowiada gabru z szere- 

 gu batolitytów 27 ). Można by ją nazwać porfirytem dyjalagoiuym, analogicznie do 

 Rosenbuscha porfirytów enstatyto wy ch, których typem szczególnym jest tak zwany: 



Wołynit (G. Ossoiuski.) 



Niezwykła ta skała była odkryta 28 ) przez Gr. Ossowskiego w trzech, blisko 

 siebie leżących miejscowościach powiatu Owruckiego: Waśko wieżach, Michajłówce 

 i Kremienicy pod Ihnatpolem (patrz mapkę). Gr. Ossowski, uznając odrębność 

 petrograficzną skały, nazwał ją wołynitem i zaliczył do dyjorytów, stojących na 

 granicy z porfirytami. Autor określenie to oparł na składzie skały, zawierającej 

 feldspat w dwu odmianach, porfirycznej i zbitej i amfibol. Pod mikroskopem 

 i chemicznie skałę tę pierwszy badał Muszkietów 29 ) i znalazł, prócz trzech wyżej 

 wymienionych składników, jeszcze magnetyt i piryt i uważa skałę tę za bardziej 

 zbliżoną do porfirytów, niż do dyjorytów. Tenże autor dokonał rozbioru chemiczne- 

 go feldspatu skały, ale ponieważ w niej są dwa różne chemicznie i fizycznie feldspa- 

 ty, rozbiór ten zatem nie ma znaczenia, gdyż jest wypadkową składu dwu różnych 

 minerałów. Dalej prof. Trejdosiewicz 30 ) wyraził się o wołynicie, jako o porfirycie 

 dyjorytowym. Dr. Chruszczow 31 ) bardzo dokładnie zbadał pod mikroskopem oka- 

 zy wołynitu, przysłane mu przez odkrywcę i znalazł w nich następujące minerały: 

 plagioklaz, ortoklaz, amfibol w 3 odmianach, ilmenit, magnetyt, apatyt, mikę, sfen, 

 kwarc, cyrkon i kilka pochodnych. Na podstawie swych badań dr. Chruszczow 

 zalicza wołynit do dyjorytów, zbliżających się do syjenitów. Nakoniec, Arma- 

 szewskij 32 ) utrzymuje, że wołynit jest porfirem (?) dyjabazowym. Panuje więc 



27 ) Termin ustalony przez prof Lagorio; tyle, co Tiefen-gesteine Rosenbuscha Porównaj: 

 A. Lagorio, K gieołogii Kryma. I, Warszawa, 1887. 



28) Wołyńskija gub. wiedomosti, 1869, i Trudy 3 sjezda rus. jestestw- Kijów, 1873 



29) Verh. d. rus -kais. miner. Gesel. zu St. Pb., VII, 1872, 3 t] 320—329. Cyt. Ossow, 

 so) przyroda i Przemysł, 1875, str. 250—252. 



3«) Buli. Soc. fran. Miner., 1885, str. 441—445. 



32) Zap. Kiew. Obszcz. Jestestw. 1887, str. XXXVIII — XXXIX. 



