DZIAŁ II. GtfEOLOGlJA. 



na P=c — 3°, na M=c — 6° potwierdza, że feldspat ten należy do rzędu andezynów. 

 Różni się on jednak znacznie od feldspatu porfiry cznego, tak pod względem che- 

 micznym, jak również i fizycznym: wydzielił się bowiem z magmy już po zastygnię- 

 ciu ostatniego. Jest on głównym składnikiem masy zasadniczej i występuje w po- 

 staci drobnych, zwykle wydłużonych w kierunku osi pionowej, kryształków i igie- 

 łek; rzadziej zdarzają się przekroje rombowe lub całkiem nieprawidłowe. Jest 

 bardzo bogaty we wrostki hyperstenu i magnetytu. 



2. Hypersten, łącznie z feldspatem, tworzy dwa przeważające składniki masy 

 zasadniczej. Tworzy ziarnka bardzo małe, owalne lub okrągławe i niekiedy ze- 

 brane po kilka razem; ziarnka te mają barwę jasno-zieloną, są dość silnie dwu- 

 barwne; łupliwość niekiedy dokładnie uwydatniona; znikanie światła proste. Za- 

 rysy ziarn, wskutek znacznego załamania się światła, są bardzo wydatne. Można 

 dostrzedz przeobrażanie się w biotyt i wrostki magnetytu w bardzo drobnych 

 ziarnkach. 



3. Magnetyt i ilmenit w drobnych ziarnkach i nieco wydłużonych blaszkach, 

 niekiedy wygryzionych, obficie występują i zwykle towarzyszą hyperstenowi, do 

 którego się niekiedy kilkoma ziarnkami jakby przylepiają. Ponieważ hypersten, 

 magnetyt i ilmenit wypełniają jakby przestrzenie, niezajęte kryształkami wydłu- 

 żonemi feldspatu, złożenie zatem masy zasadniczej ma charakter ofitoiuego. (Po- 

 równ. Tab. II.) 



Prócz tych głównych składników, znajdują się jeszcze w nieznacznej ilości 

 następujące minerały: 



4. Apatyt w igiełkach maleńkich, dostrzegalnych w większej ilości tylko przy 

 znacznem powiększeniu. Zawiera w sobie ziarna maleńkie magnetytu. 



5. Trydymit w postaci drobnych łuszczek, tworzących niewielkie grupy, daje 

 się dostrzegać bardzo rzadko. 



6. Nakoniec, w masie zasadniczej przy powiększeniu 400 razy widzieć można 

 nieznaczne ilości tła szklistego (Basis), jakby zlepiającego wydłużone kryształki 

 feldspatu (intersertal). 



Prócz tych pierwotnych składników wołynitu, zdarzają się jeszcze kwarc 

 i biotyt, jako produkty roskładu i przeobrażenia. Kwarc skupia się w ziarnach 

 małych koło hyperstenu i amfibolu, gdy te podlegają roskładowi: pierwszy na bio- 

 tyt i substancyją serpentynową, drugi na chloryt (w preparatach zwietrzałych). 

 Biotyt jest też wyłącznie produktem rozkładu hyperstenu, któremu stale to- 

 warzyszy. "W szlifach, przygotowanych z wołynitu zwietrzałego (barwy zielo- 

 nawej), znajduje się znaczna ilość chlory tu, który maskuje inne składniki skały; 

 znika wtedy w masie zasadniczej hypersten, a na miejscu jego zjawiają się niewy- 

 raźne^ iglaste płatki zielone, niekiedy jakby rospływające się. Wogóle masa za- 

 sadnicza przybiera wtedy jakiś nieokreślony charakter. Nic też dziwnego, iż dr. 

 Chruszczow, który badał wołynit w tym stanie, znalazł w nim trzy odmiany amfi- 

 bolu, ortoklaz, chloryt, jakiś minerał fijoletowy, anie dostrzegł hyperstenu tak cha- 

 rakterystycznego dla tej skały; hypersten rzeczywiście w stanie zwietrzałym skały 

 .prawie zupełnie znika w jej masie zasadniczej, a wydzielenia jego porfiryczne za- 

 mieniają się w agregat basty tu, bioty tu, chlory tu i serpentynu. Prócz tego woły* 

 nit zwietrzały zawiera jeszcze bardzo liczne ziarna pirytu. 



