36 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



cienkich igiełkach, apatyt i cyrkon w prawidłowo ukształconych kryształkach, 

 ziarnka magnetytu i hematytu, łuski biotytu i zaokrąglone drobinki granatu. 



Ortoklaz zdarza się dość rzadko w ziarnach niekształtnych, zawierających 



■wrostki apatytu i cyrkonu. 



Feldspat sodowo-ioapienny (c. Ab t An 2 , według znikania światła) tworzy po- 

 wtarzające się bliźniaki według prawa albitowego i peryklinowego. Wrostki: 

 apatyt, cyrkon i bioty t w blaszkach sześciokątnych. 



Biotyt w blaszkach, nachylonych do siebie pod kątami ostremi, rzadziej zu- 

 pełnie równoległych; towarzyszy mu magnetyt i piryt. 



Almandyn w ziarnach okrągłych, potrzaskanych w różnych kierunkach i ma- 

 jących piękną barwę mocno różową. Wrostki: pory, mające postać kryształków, 

 z kształtem odwrotnym almandynu, magnetyt i cyrkon. 



Piryt i magnetyt zdarzają się dość często w ziarnach i kryształkach znacznej 

 wielkości. 



Gnejs nieposiadający w sobie granatów składa się z kwarcu, ortoklazu, pla- 

 gioklazu i małej ilości miki; wymienione minerały mają te same znamiona, co 

 i w gnejsie, granaty zawierającym. 



II. Opis mikroskopowo-petrograficzny 

 Granitów Tatrzańskich. 



Tatry tworzą, jak wiadomo, najwyższe pasmo gór karpackich, a zarazem naj- 

 większą wyniosłość w północno-wschodniej Europie. Granicę Tatr właściwych, 

 czyli wysokich *) dokładnie określają rzeki: z północy Dunajec i wczęści Orawa, 

 z zachodu Orawa, od południa Waga i Poprad; wschodnią zaś granicę lądową 

 wskaże linija, przeprowadzona w prostym kierunku od miasta Białej (Bela) do prze- 

 cięcia się z Dunajcem w Czorsztynie. Tatry ciągną się mniej więcej w kierunku 

 prostym od zachodu na wschód, między 36°50' i 38°10' dł.#fl&» *>d Ferro wąskiem 

 pasmem coraz bardziej ku wschodowi rosszerzającem się, a zarazem i co do wyso- 

 ko^lf zczytów rosnącem. Charakterystyczną jest postać gór tatrzańskich: w per- 

 spej||ywie tworzą one gromadę oddzielnych szczytów, jakby kolumn olbrzymich, 

 dumnie wierzchołkami swojemi wspierających stropy niebios; niektóre bowiem 

 szczyty wznoszą się na 8000 stóp przeszło (Gierlach 8423, Łomnica 8332, Lodo- 

 wy 8318L^Be£względna wszakże wysokość Tatr jest znacznie mniejszą, gdyż np. 

 dolina ZaKpanegD leży na wysokości prawie 3000 stóp. 



Materpfałein^órotwórczym Tatr jest przedewszystkiem granit: tworzy on naj- 

 wyższe szczyty i ciągnie się bez przerwy prawie przez całą długoś^g^ma, stano- 

 wiąc jego oś, podstawę, na której od północy spoczywają warstwy piaskowca i wa- 

 pienia. Poczynając od zachodu, mniej więcej od Bohaczy, Wołowca, ciągną się 

 te olbrzymy granitowe nie^zerwanem pasmem aż do Koperszadów Bialskich i Ja- 

 worzyńskich, mając na swym końcu najwspanialsze, naj ogromniej sze i najwyższe 

 zarazem wirchy, jak Gierlach, Lodowy, Łomnica, Baranie Bogi, Jagnięcy i t. d. 



*) „Tatry wysokie,' 4 w przeciwstawieniu do „Niżnich" czyli „Liptowskich." 



