40 



DZIAŁ II. GIEOLOGIJA. 



Ortoklaz mocno zwietrzały, mętny od zapełniających go minerałów pochod- 

 nych: kaolinu, serycytu, epidotu; przejście w muskowit bardzo wyraźne (Lodowy 

 szczyt). Barwę ma różową, lub czerwona od bardzo wielkiej ilości w nim zawar- 

 tych ziarnek hematytu. Jako wrostki zdarzają się jeszcze: apatyt i cyrkon. 



Prócz ortoklaz u dostrzegać* się daje rzadko i w nieznacznych ilościach 

 mikroklin (Łomnica) i pertyt (Czerwony Wirch). 



Ortoklaz tworzy często z kwarzem—mikropegmatyt (Żabie od Morskiego, Ko- 

 szysta i in). 



Feldspat sodowo-iuapienny w mniejszej ilości, niż w granicie właściwym, two- 

 rzy zrostki bliźniacze wedle praw albitowego i pery klinowego. Prążki bliźnia- 

 cze niekiedy są zgięte i nie odpowiadają sobie, co jest dowodem metamorfizmu 

 mechanicznego, jak również i polisyntetyczności ziarn kwarcu. Obadwa zjawiska 

 tłumacza się bardzo silnem ciśnieniem, któremu granit tatrzański podlegał podczas 

 procesów górotwórczych. Znikanie światła na P==c— 15°— 18°. 



Muskowit w blaszkach wielkich, srebrzysto -białych, mających niekiedy odcień 

 zielonawy; często w żyłkach wąskich wije się on miedzy feldspatem i kwarcem. 

 Zwykle przezroczysty i bardzo jaskrawo polaryzujący; niekiedy jednak jest mętny 

 i nieprzezroczysty, jak ortoklaz, z którego w takich razach prawdopodobnie po- 

 wstaje (Żelazne Wrota). "Wrostki (apatyt) zdarzają się rzadko. Mekiedy mu- 

 skowitowi towarzyszy chlorył w małych ilościach. 



W granicie z Czerwonego Wirchu napotkać można ziarneczka zielonawe 

 wielkości pieprzu, złożone z chlory tu, talku i kwarcu, dających przy skrzyżowa- 

 niu pryzm Mkola — polarazacyę, właściwą agregatom (Aggregatpolarisation). 

 Ziarna te stanowią produkt roskładu jakiegoś minerału, z którego już nie pozo- 

 stało śladu. 



Złożenie hypidyjomorficzne. 



Minerały wydzieliły się w porządku następującym; hematyt. apatyt, cyrkon, 

 rutyl, feldspat sodowo-wapienny, ortoklaz mikroklin i kwarc, a niekiedy ortoklaz 

 i kwarc razem (mikropegmatytj. 



Opis powyższy, ułożony jest na podstawie okazów, pochodzących z nastę- 

 pujących miejscowości: Czerwony Wirch, Zawrat, Koszysta, Żabie od Morskiego, 

 Żelazne Wrota, Lodowy szczyt, Łomnica, Kołowy szczyt. 



Już po dokonaniu podanego wyżej opisu granitów tatrzańskich miałem mo- 

 żność zwiedzić osobiście Tatry w lecie r. b. Materyjał i spostrzeżenia, poczynione 

 podczas tej wycieczki, są obecnie przedmiotem nowych studyjów, które mają sta- 

 nowić ciąg dalszy podanej tu pracy. 



