28 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



zasiągu ostróżki wyniosłej wraz z jej odmianami. Czas będzie na kreślenie oddziel- 

 nych zasiągów, gdy się lepiej rozjaśni ta sprawa. 



Notuję na tern miejscu, że Andrzej o wski we wspomnianym już parę razy 

 Dodatku do spisu Rogowicza zamieszcza: 



D e 1 p h i n i u m m a c r a n t li u m Andrzej . rosnące na Ukrainie, o której to 

 nazwie niema żadnej wzmianki u Schmalhausena; między synonimami Nymana 

 nie znajduje się także. Niniejsza notatka w zupełności stosuje się i do 



Aconitum leucantłium Andrzej . tamże zapisanem dla Stawiszcz. 



Trautvetter jeden z naj bieglej szy cli botaników w Rossyi, tak ufa znawstwu 

 Andrzej owskiego, że w „I ner ementa Flor ae Rossicae" pod n. n. 208 

 i 237 umieszcza dwa wspomniane nowe gatunki Andrzej owskiego, chociaż obja- 

 śnia w nawiasie przy D. macranthum Andrzej . „nil nisi nome n", a przy 

 A. leucantum Andrzej, „tantum nomen". Wzmiankowałem już powy- 

 żej Thalictrum platyphyllum Andrzej, i Eanunculns polymor- 

 phus Andrzej, do tejże kategoryi należące. 



73. Tojad morzy mord, Aconitum Anthora L. rośnie na przestrzeni 

 nasza mapą objętej tylko w stronie południowo-wschodniej: na Ukrainie, na Podo- 

 lu, na Bukowinie i we wschodniej G-alicyi. Linija cl na mapie 4 jest przybliżoną 

 północną granicą zasiągu, która dalej ku wschodowi, wyginając się ku północy, po- 

 suwa się przez gubernię kurską, orłowską i tulską (powiat nowosilski), aż do 

 permskiej. Na zachodzie nasza linija z Galicyi przechodzi do Siedmiogrodu, po- 

 tem przez Węgry, Austryją, Szwaj caryją, dosięga Pyreneów. Granica południowa 

 okrąża północne Włochy, Dalmacyją i Serbiją. Zasiągi kaukaski i ałtajski może 

 są odosobnione od europejskiego. 



Gatunek ten dość często we wschodniej Gfalicyi się trafiający, lud nazywa 

 toją (Ślendziński). Nad górnym Dniestrem (Ślendziński) i w czortkowskiem (Tur- 

 czyński) zdarza się, nie z kwiatem żółtym, jak zwykle, ale z niebieskim. Znale- 

 ziono go nawet z kwiatem fijoletowym w Czortkowie (Buschak). 



Andrzej owski w szacownej książeczce „Rys botaniczny" umieszcza na wy- 

 brzeżach wzdług całego Bohu A. Jacąuini Rhb., uważany przez większą część" bo- 

 taników za synonim A. Antho r a. 



7Ł Tojad mordownik, Aconitum Napellus L. W tablicy schema- 

 tycznej naznaczyłem długość i szerokość geograficzną Karpat, Sudetów i gór Ol- 

 brzymich, gdzie rośnie ten tojad, a dalej postawiłem (?). Na mapie także nie ry- 

 suję granicy północnej zasiągu tego gatunku, rachując się: 



a) z powątpiewaniem profesora Rostafińskiego (Prodromus str. 80) 

 o znajdowaniu się tej syberyjsko-alpejskiej rośliny w Królestwie. 



b) ze znakiem (?) profesora Schmalhausena (Flora str. 18) przy wzmiance, 

 że ten tojad dziko rośnie na Ukrainie. 



c) z okolicznością, że w Niemczech tylko w górach jest spotykany. 



Że jednak po stanowiskach Prodromusu (Wagi i Jastrzębowskiego), znowu 

 nowe na równinach przybyły, wskazane przez badaczy na zupełną wiarę zasługu- 

 jących, więc najlepsze wyjście z tego błędnego koła, byłoby posłuchać rady d-ra 

 Wołoszczaka i rozpatrzyć wszystkie tojady, nietylko z Pokucia i Bukowiny, ale 

 z całego kraju. 



