64 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



jednę też trzeba będzie jeszcze odbyć wycieczkę, aby wreszcie złożyć jaki taki 

 obraz tamtejszej flory grzybów. Dziś trudno jest ocenić nawet w przybliżeniu 

 ogólna liczbę gatunków: najprawdopodobniej zawiera się ona w granicach od 1200 

 do 1500 lub od 1500 do 2000; którą atoli z tych wielkości przyjąć za najbardziej 

 wiarogodną, nie śmiem obecnie wyrokować. Gdyby nawet przyjąć najniższą 

 z tych cyfr, to zebrana przeżeranie liczba 380-u gatunków (172+208) jakże nie- 

 wielkim jest jej ułamkiem. Począwszy od śluzowców, rdzy i śnieci, a skończy- 

 wszy na podstawczakach i woreczniakach, wszędzie znajdujemy obszerne luki po- 

 między innemi nielicznemi, o wiele lepiej skompletowanemi rodzinami. Spomię- 

 dzy tych ostatnich na pierwszem miejscu należy postawić rodzinę żagwioiuatych 

 (P o 1 y p o r a c e i), której przedstawiciele są najmniej z całej rzeszy grzybów 

 zależni od pór roku, oraz stanu wilgoci i temperatury. Już powierzchowny rzut 

 oka na tę bogatą rodzinę, tak obficie w puszczy Białowieskiej reprezentowaną, 

 wystarcza dla wytworzenia sobie pojęcia o całem bogactwie jej flory mykologicz- 

 nej; pozostaje tylko wybrać się do puszczy na czas nieco dłuższy i w porze odpo- 

 wiedniejszej niż ta, w której odbywaliśmy nasze wycieczki, a poniesiony trud 

 i koszty sowicie zostaną przez skarby florystyczne wynagrodzone. 



Meco bardziej wyczerpującym (lubo również zbyt pobieżnym względem po- 

 rostów galaretowatych i skorupiastych) jest spis porostów (mowa tu jednocześnie 

 i o zeszłorocznem sprawozdaniu); spomiędzy nich przynajmniej porosty gałęziste 

 i liściaste zostały wszystkie dość dokładnie zebrane. Wogóle flora lichenologicz- 

 na nie bogata i gdyby nie kilka rzadkości, w odpowiedniem miejscu wyszczegól- 

 nionych, niczem zgoła nie różniłaby się od wielu innych flor równinowych nasze- 

 go kraju. 



Wreszcie spis wątrobowców i mchów (z lat 1887 i 1888 łącznie) można uwa- 

 żać za najbardziej wyczerpujący. Zależy to wprost od łatwości, z jaką przy pe- 

 wnej wprawie można dość dokładnie poznać florę bryologiczną pewnej miejscowo- 

 ści nawet podczas najbardziej pospiesznej i krótkotrwałej wycieczki. 



Rozumie się, że zbieranie i określanie (które tu zawsze w parze idzie) wodo- 

 rostów na takiej jak niniejsza wycieczce, kiedy idealnem miejscem odpoczynku 

 i noclegu była stodoła wypełniona słomą, musiało przejść w dziedzinę marzeń. 

 Pominąwszy już tę okoliczność, że niezawsze można było mieć stół do ustawienia 

 mikroskopu, jeszcze i brak czasu, stawał dość często na zawadzie. Na pomoc 

 zaś w tej mierze przychodził niepożądany skądinąd deszcz, który pozwalał po uło- 

 żeniu do suszenia i po określeniu zebranych roślin poświęcić kilka godzin rospa- 

 trywaniu i określaniu rozmaitych wodorostów, z sąsiedniej kałuży lub rzeki z tro- 

 chą wody zaczerpniętych. O systematycznem przepłó kiwaniu i odcedzaniu mułu do 

 roślin wodnych przystającego lub innych podobnych czynnościach nawet mowy być 

 nie mogło. To teżprócz kilkudziesięciu wodorostów określonych i w części za- 

 suszonych na miejscu oraz tych, które zdołały się utrzymać na korzeniach i łody- 

 gach roślin wodnych do zasuszenia zebranych — większa część pozostała wśród 

 niedostępnych błot i moczarów Białowieskich. Prawdziwie szczęśliwy traf uchro- 

 nił od zagłady tę przywiezioną na roślinach kwiatowych wiązankę wodorostów: 

 mianowicie p. Maryj an Raciborski ofiarował swój współudział i przyjął na siebie 



