Wydawnictwo Pamiętnika Fizjograficznego po raz drugi daje mi możność 

 złożenia na użytek nielicznych u nas niestety miłośników flory zarodnikowej ma- 

 łego jej ułamka w postaci niniejszej monografii mchów. Ułożyłem ja według pla- 

 nu przyjętego w roku zeszłym w „Wątrobowcach Królestwa Polskiego (Hepa- 

 ticae Polonicae" *). Na ten raz, wskutek rozmaitych okoliczności, ograniczyłem 

 się tylko mniej niż połowa krajowej flory mchów, mianowicie mchami bocznozaro- 

 dniowemi (Mus ci pl euro car pi), żywiąc nadzieję, że w niedalekiej przyszłości 

 będę w stanie doprowadzić rozpoczętą, rzecz do końca. 



Eozumie się, że rozdrabniając tym sposobem jednolitą całość dla ogłoszenia 

 obecnie jej połowy, musiałem kierować się pewnemi pobudkami, tembardziej że 

 dla nich samochcąc narażam się na ten sam poniekąd zarzut, jaki spotkał w jed- 

 nem z czasopism lwowskich ogłoszone w roku zeszłym Wątrobowce, mianowicie, 

 że przy nader niedostatecznem zbadaniu Królestwa nieco przedwczesną rzeczą są 

 u nas podobne monografije. 



Nie przeczę bynajmniej, że wstrzymanie się z ogłoszeniem niniejszej pracy, aź 

 doczasu kiedy liczni badacze zgromadzą należyty materyjał z rozmaitych stron Kon- 

 gresówki, nierównieby j ej wartość podniosło; zawierałaby ona 10 razy więcej stano- 

 wisk, daleko mniej niż dzisiaj gatunków jeszcze nie odnalezionych, lecz do flory 

 Królestwa przypuszczalnie należących, słowem obraz naszej flory mchów byłby 

 bardziej jednolitym. Czy atoli pożyteczniej byłoby sprawę mchoznawstwa krajo- 

 wego tak bardzo u nas zaniedbaną pokrywać aż do owego błogiego czasu długo- 

 trwałem milczeniem, zamiast w ten lub ów sposób przypominać naszemu społeczeń- 

 stwu o świętym obowiązku, względem kraju na niem ciążącym? Sądzę że nie. 

 Czas na podobną wyczerpującą i zupełną monografiją sam kiedyś nadejdzie: dziś 

 pozostaje zadowolnić się pierwszemi próbami na tern polu. Niniejsza też praca do 

 tych ostatnich się zalicza, będąc poprostu zestawieniem w jednę całość wszyst- 

 kiego co dotąd u nas w tym przedmiocie zrobiono. Być może, że wskutek odpo- 

 wiedniego obrobienia zebranego materyjału, potrafi ona zachęcić kogoś do 

 zajęcia się tą tak mało zbadaną gałęzią naszej flory i w początkach zastąpi mu 

 bardziej wyczerpujący podręcznik. Temi jedynie pobudkami kierowany, oddaję 

 dziś bez wahania pod sąd ogółu niniejszą pracę. Nadzieja, że może zdoła ona 

 przysporzyć chociażby jednego nowego pracownika na niwie mchoznawstwa kra- 

 jowego jest dla mnie najlepszą nagrodą za trud podjęty, oraz zachętą do dalszej 

 w tym kierunku pracy. 



*) Pamiętnik fizyjograficjmy, tom VIII. 1888, 



