FR. BŁOŃSKI. CONSPECTUS MUSCORUM POLONIAE. 



135 



1 u s t r i s) obok wielu wśród trawy i ziół ukrytych rokietów (Hypnum c u s p i- 

 datum, stramineum, c o r d i f o 1 i u m, giganteum, Sendtneri, 

 aduncum, fluitans i t. p.), prątników (B r y u m), czasem jakiego parzęchli- 

 m (Mecsea longiseta lub tristiclia), oraz innych nieraz rzadkich 

 mchów, których napróżnoby gdzieindziej szukać. Jeżeli na jakiem bagnie bra- 

 knie torfowców, co świadczy o podłożu wapiennem, wtedy z pewnością, możemy 

 się spodziewać jakiego mchu grunty wapienne lubiącego, np. rokietu zmiennego 

 (Hypnum commutatu m), którego nie znajdziemy tam, gdzie rośnie obficie 

 drabi/f drzewkowaty (Climacium dendroides). 



Wody stojące lub bieżące nie powinny być nigdy omijane, albowiem zarówno 

 na dnie, jakoteż i ponad wodą na kamieniach, kłodach drzewnych, palach, ukry- 

 wają się rozmaite rodzaje rokietowatych (H y p n a c c a e), np. tęposz (A m b 1 y- 

 s t e g i u m), krótkosz (Br achy thecium), oraz z rodziny z drojkowatyeh pię- 

 kny i duży o trzyrzędowem ulistnieniu zdrojek pospolity (Fontinalis anti- 

 p y r e t i c a). 



Gdy będąc w polu uwagę swą zwrócimy na miejsca gliniaste, brzegi dróg, 

 mokre nieużytki i ugory, rowy (szczególniej niedawno wykopane), odróżnimy tani 

 z pewnością wśród niziutkiego kobierca drobnych mchów, rozmaite rodzaje ploniwo- 

 watych (P o 1 1 i a c e a e), brodhów (P h a s c a c e a e), skrętkowatyck (Funaria- 

 c e a e), niemówiąc już o prątniku srebrzystym (Bryum argenteu m), obok 

 większych darni tujowca jodłowego (Thuidium abietinum) lub krótkosza 

 wyblakłego (Brachythecium albicans). Me trzeba jednak pogardzać 

 i staremi drzewami, pojedynczo w polu lub nad wodą rosnącemi (szczególniej 

 wierzbami i topolami), gdyż jeżeli nie coś rzadszego, to przynajmniej korowiec 

 (P y 1 a i s i a), drąst [(L e s k e a) lub kilka gatunków szurpka (Orthotri- 

 c h u m) przybędzie do puszki botanicznej. 



W lesie (szczególniej nieco wilgotnym) niewiadomo co więcej właściwie za- 

 sługuje na uwagę, ziemia czy drzewa: naokoło bow 7 iem, gdzie tylko rzucić okiem, 

 dostrzegamy nadzwyczajną obfitość rozmaitych mchów. U stóp drzew rozmaite 

 rokiety rozścielają swe miękkie zielone kobierce, nieco wyżej korę drzew pokry- 

 wają szurpki (O r t h o t r i c h u m), rokiet cyprysowaly (Hypnum ćupres- 

 s i f o r m e), bialoząb (L e u c o d o n), giadyszek (H o m a 1 i a), namurnik pospolity 

 (H o m a 1 o t h e c i u m sericeum), różne zwiśliki (A n o m o d o n) obok całej 

 plejady innych mchów drzewnych. Przyjrzawszy ! się dokładnie kilkunastu drze- 

 wom i nieznalazłszy na nich nic więcej nowego, zwróćmy swą uwagę na ziemię, 

 a znów nowe gatunki będą się ukazywały przed nami. Doświadczeńszy zbie- 

 racz nie będzie kładł ich do puszki botanicznej, ażeby rozpoznać w nich w domu 

 już dawniej mu znane gajniki (Hylocomium), widio zęby (Dicranum u n - 

 d u 1 a t u m , D. scoparium), pospolitsze rokiety (Hypnum p u r u m, 

 Schreber i), dziobki (E u r h y n c h i u m), tujowee (T h u i d i urn) lub prąt- 

 niki (B r y u m). Szczególniej obfitym plonem, z różnych krótkoszów (B r a c h y - 

 •thecium v.e 1 u t i n u m , salebrosum), plaszczeiiców (Plagiothe- 

 ci u m s i 1 e s i a c u m , d e n t i c u 1 a t u m) lub czterozęba przezroczystego (T e- 

 t r a p h i s p e 1 1 u c i d a) się składającym, obdarzą nas pnie spróchniałe, 

 wystające z ziemi korzenie drzew, oraz kamienie, mniej lub więcej obficie roz- 



