136 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



dziorkiem (H e d w i g i a) lub sirzechwami (Gr r i rn m i a apocarpa, p u 1 v i - 

 nata) obrosłe. Zajrzyjmy także do suchych rowów, których brzegi okrywa 

 bezwlosek (A t r i c h u m) obok darni plonnika (Polytrichum), widloząbka 

 (D i c r a n e 1 1 a) lub skrzy dlika (Fissidens), a nieraz i coś rzadszego 

 tam dostrzeżemy. 



Natrafiwszy przypadkiem na niewielki wąwóz, udajmy się jego środkiem 

 wśród wspaniałej swoistej flory mchów, ściany jego okrywającej. Co chwila wy- 

 padnie nam przystawać i przy pomocy noża zrzynać kawałki ziemi wraz z całemi 

 darninkami widloząbków (Dicranella), p/onniczków (P o g o n a t u m ) , po- 

 Uumków (W e i s i a) , oraz rozmaitych merzyków (M n i u m) i prątników (B r y - 

 u m) , wśród których ku niemałej radości dostrzedz czasem możemy rzadki kos- 

 mrk beztodygowy (Diphyscium foliosum) lub drobny bezlist (B u x b a- 

 umia). Wydostawszy się wąwozem ze starego lasu do mło dego gęstego gaju 

 zapuśćmy się w głąb, chociażbyśmy zaledwie wpół zgięci mogli się przedzierać 

 dalej: tern lepiej, nie tak łatwo bowiem będzie się ukryć przed naszym wzrokiem 

 jakiemu skrzy dlikowi (Fissidens), nagoszowi (Gymnostomum), bezwło - 

 s/f owi (Atrichum) lub trudnemu do spostrzeżenia bez listowi zwyczajnemu (B u x- 

 b a u m i a a p h y 1 1 a). W krotce i gaj skończy się, — a w samą porę, bo w prze- 

 pełnionej puszce niema już miejsca na nowe zdobycze. 



Wybierając się na nową wycieczkę, nie zwracamy już tak bacznej uwagi na 

 miejsca poprzednio zwiedzone (chyba gdyby to było w zupełnie innej porze roku), 

 ale kierujemy swój wzrok w inną stronę, np. na słomiane dachy, stare parkany, mu- 

 ry i zwaliska. Trochę cierpliwości i uwagi, a z pewnością nie będziemy żałować, 

 żeśmy wzbogacili swój zielnik kilkoma rzadkościami prócz pospolitych, lecz buj- 

 nych za to okazów zęboroga (Ceratodon), namurnika (Homalothecium), 

 zwojków (B a r b u 1 a muralis, r u r a 1 i s) , prątników (B r y u m) , szurpków 

 (O r t h o t r i c h u m ), strzechwy (G r i m m i a) lub innych. 



Szczęśliwy, kto po mniej lub więcej dokładnem zbadaniu flory równinowej 

 może zapuścić się z puszką botaniczną w góry. Znając już dobrze wygląd wielu 

 mchów oraz sposób i miejsce ich rośnięcia, nie będzie się on błąkał bez celu 

 i czemkolwiek zapełniał puszkę. Przedewszystkiem powinien on zwrócić swój 

 wzrok na skały, w szparach i rozpadlinach których spotka się on z niejednym no- 

 wym dla niego mchem. Gdzie znajdują się mokre parowy, źródliska odłamkami 

 skał zawalone, lub strumyki po skałach się sączące, tam warto jest zatrzymać się 

 dłużej i dobrze okolice przepatrzyć, ażeby jakiejś rzadkości nie ominąć. Natra- 

 fiwszy na skały nagie i na słońce wystawione, nie powinniśmy mniemać, że nic 

 tam ciekawego nie znajdziemy, gdyż rosną n., nich pospolicie różne strzechwy 

 (G r i m m i a), skalniczki (R a c o m i t r i u m), szurpki (O r t h o t r i c h u m) a na- 

 wet do wielkich rzadkości należąca naleztina (A n d r e a e a). Toż samo można- 

 by powiedzieć i o skałach wapiennych, posiadają bowiem one tylko sobie wła- 

 ściwą florę wapieniową, do której należą: zwoje/f kędzierzawy (B a r b u 1 a tor- 

 tu o s a) , rokiet złotawy (Hypnum chrysophyllum), rokiet marszczony 

 (H. r u g o s u m) , rokiet piórkowaty (H. m o 1 1 u s c u m), oraz wiele innych rzad- 

 kich mchów. 



