FR. BŁOŃSKI. CONSPECTUS MUSCORUM POLONIAE. 



137 



Me dość jednak jest wiedzieć, w jakich miejscach zbierać mchy: niemniej 

 bowiem ważnem jest pamiętać, kiedy i jak je zbierać. Co do pierwszego, to bry- 

 olog jest o wiele szczęśliwszy od zbieracza roślin kwiatowych: pory roku (z wy- 

 jątkiem kilku zimowych miesięcy) nie mają żadnego wpływu na jego wycieczki. 

 Wprawdzie najlepiej przedsiębrać je na wiosnę lub jesienią, gdyż wtedy przypada 

 pora owocowania większej części mchów, zdobywamy więc do zielnika okazy 

 w całej pełni ich rozwoju. Me znaczy to jednak, żebyśmy w porze letniej mieli 

 siedzieć w domu i oczekiwać nadejścia jesieni, gdyż i wtedy też owocuje pewna 

 część mchów (szczególniej na bagnach i torfowiskach), a i inne można znaleść za- 

 zwyczaj z puszkami, prawda że może obumarłemi i otwartemi, ale dobrze jeszcze 

 zachowanemi. Jest wiele mchów, które nawet we właściwej porze trudno zna- 

 leść z puszkami, owocują bowiem rzadko i tylko w przyjaznych [warunkach (są to 

 przeważnie mchy dwupienne); gdzie jednak dużo ich rośnie, tam nie powinniśmy 

 szczędzić trudu, lecz przepatrzyć skrzętnie wszystkie darnie, a często na kilka 

 przynajmniej puszek natrafimy. Dlaczego tak zważać winniśmy na obecność 

 puszek, zbytecznem jest zdaje się dodawać, gdyż są one dla mchów niemal tern, 

 czem kwiaty dla roślin kwiatowych i bez nich określenie jeżeli nie niemożebnem, 

 to przynajmniej trudnem i wątpliwem się staje. 



Wybierając się na wycieczkę, trzeba się zaopatrzyć w nóż, bibułę lub zwy- 

 czajny papier, oraz blaszaną puszkę, gdyż te przedmioty są niezbędnemi; teka 

 wypełniona bibułą obok puszki przydaje się do zbierania bardzo delikatnych dar- 

 ninek, które z kawałkiem podłoża zrzynać potrzeba,— nigdy jednak puszki zastą- 

 pić nie może, gdyż do teki, niechcąc nic zgubić po drodze, bardzo niewiele kłaść 

 można. Daleko już lepiej, w braku puszki, darninki mchów zawijać w papier lub 

 bibułę i kłaść do kieszeni, gdyż w ten sposób przynajmniej przyniesiemy do domu 

 wszystko, cośmy rzadszego zebrali. Posiadając do rozporządzenia puszkę bota- 

 niczną (najlepiej dużą), unikamy zawijania w papier tych mchów, które łatwo da- 

 ją się z przystającej ziemi otrząsnąć i czepców już nie posiadają; w przeciwnym 

 bowiem razie bardzo ważnem jest ich zachowanie, czego bez zawinięcia darni 

 w pa,pier osięgnąć nie podobna. To samo stosuje się do wszystkich drobnych dar- 

 ni, które zwykle nożem z częścią ziemi, jedynie je w spójności utrzymującą, zrzy- 

 namy. 



Po powrocie z wycieczki oczyszcza się zebrane okazy z przylegających doń 

 igieł, kawałków drzewa, ziemi i innych zanieczyszczeń i suszy w bibule pod bar- 

 dzo słabym uciskiem; po dwu dniach okazy są zupełnie suche i do zielnika gotowe. 

 Jeżeli czas nie pozwala nam zająć się zasuszeniem i określeniem zaraz po powro- 

 cie z wycieczki, to wyjmujemy z puszki zebrane okazy i układamy w suchem 

 miejscu. Chociaż bowiem mech wyschnie, to nic łatwiejszego jak po całych na- 

 wet tygodniach lub miesiącach przez skropienie wodą doprowadzić go do stanu 

 poprzedniej świeżości. 



Mając już dość zebranego materyjału, którego jednak lepiej nie nagromadzać, 

 a w miarę przybywania porządkować, przystępujemy do określania. Niezbędnemi 

 do tego narzędziami są: lupa, drobnowidz (powiększający około 150 — 200 razy 

 jest wystarczającym), kilkanaście szkiełek przedmiotowych i przykrywkowych, 



Pam. Fizyj. Tom IX 



Dział III— 18. 



