152 DZIAŁ III. BOTANIKA. 



— Pędy tylko raz pierzaste lub bez ładu rozgałęzione, 16. 



16. "Wierzchołki pędów tęgie i gładkie t. j. gładkim, owalnym lub po- 

 dłużnie stożkowatym, tępym pączkiem listków zakończone. Liście- 

 tępawe. Tylko na ziemi Hypriuiii. 



— Wierzchołki pędów ostrokończyste lub rozpierzchłą wiązką list- 



ków zakończone. Liście zwykle ostre. Na ziemi, drzewach, 

 kłodach i kamieniach. 17. 



17. Liście podłużnie fałdowane. 18. 



— Liście gładkie. 21. 



18. Darnie w stanie suchym czarniawe, po zwilżeniu wodą ciemno 

 oliwkowo zielone. Liście szerokie jaj o wat o-trójkątne, wstanie 

 suchym przylegające, po deszczu silnie odstające. Komórki liścio- 

 we krótkie, eliptyczno rombowe, nader prawidłowo rzędami 

 w kształcie szachownicy ułożone. Na drzewach lub kamieniach. 33 



— Komórki liściowe zwykle wrzecionowato wydłużone i nigdy tak 



prawidłowo nie ułożone. 19. 



19. Puszka prosta, pionowa. Darnie duże, jedwabisto lśniące. Że- 

 berko tęgie w wierzchołku liścia ginące. Na drzewach, murach 

 i kamieniach, często Moiiialothecium. 



— Puszka nachylona i zwykle zgięta. Na ziemi, drzewach i kamie- 



niach. 20. 



20. Liście skupione, sztywne, długokończyste, silnie fałdowane, ko- 

 mórki liściowe zbite, długie i wąskie (żmijowate). Darnie silne, 

 zwykle rdzawożółte. Na gruncie gliniastym lub torfiastym . . 



Camptothecinm. 



— Liście ściśle lub luźno ułożone, niewyraźnie fałdowane; komórki 



liściowe luźno ułożone, 6-kątno rombowe, niezbyt długie . . . 



Bracliythecium (ex p.). 



21. Pędy wskutek ściśle przystających liści obłe (żmijowate lub 

 sznureczkowate), szczególniej w stanie suchym. 22. 



— Pędy zazwyczaj liśćmi mniej lub więcej odstającemi okryte. 23. 



22. Liście w długi szydło waty koniec wyciągnięte, o żeberku wyraź- 

 nem przed wierzchołkiem znikaj ącem. Puszka nachylona, zwykle 

 zgięta, pękata Brachy tliceium (ex p.). 



— Liście krótkokończyste. Puszka prosta, pionowo osadzona. 25. 



23. Wieczko długodziobkowe (dziobek tej co i torebka długości lub 

 nawet dłuższy) , . . Eurhyiichium. 



— Wieczko bezdziobkowe lub krótkim brodawkowatym końcem opa- 



trzone. 24. 



24. Puszka wysmukła (3— 6 razy tak długa jak szeroka), łukowato^ 

 nieraz prawie w półkole zgięta, pod otworem silnie zwężona. Dar- 

 nie zwykle delikatne, z pędów nitkowatych złożone, często bez 

 połysku, zazwyczaj nad wodą na kłodach i kamieniach rosnące. 



Aiiiblystegiuni. 



